Bulgaristan emekli aylığı nasıl hesaplanır

Çalışma hayatı · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Formül: üç girdi, bir sonuç

Aylığın hesabı iki basamaklıdır ve bu iki basamağı ayırmak, konuyu anlamanın anahtarıdır. Birinci basamakta aylığın hesaplandığı gelir bulunur: aylığın bağlandığı aydan önceki on iki takvim ayı için ülke genelindeki ortalama aylık sigorta geliri, kişinin bireysel katsayısıyla çarpılır. İkinci basamakta bu gelir, sigortalılık süresinin ağırlığıyla çarpılır — her yıl için %1,35, yıldan artan aylar için orantılı pay. Dayanak Sosyal Sigorta Kanunu'nun 70. maddesidir.

Yüzde 1,35: bir yılın ağırlığı

Sigortalılık süresinin her yılı aylığa sabit bir yüzdeyle katılır ve bu yüzde %1,35'tir. Bu oran her zaman böyle değildi: НОИ'nin yayımladığı emeklilik mevzuatı değişiklikleri özetine göre bir sigortalılık yılının ağırlığı %1,169'dan %1,35'e yükseltilmiştir ve 1 Temmuz 2019'dan itibaren, başlangıç tarihi 31 Aralık 2018'den sonra olan aylıklara uygulanmaktadır. Pratik anlamı şudur: fazladan çalışılan her yıl aylığı kalıcı olarak artırır ve bu artış, sürenin tamamı üzerinden hesaplanır. Bu bilgi 23 Ağustos 2026'da alınmıştır; oran kanunla belirlendiği için güncel değerini НОИ'den teyit edin.

Bireysel katsayı: aylığın kişisel parçası

Bireysel katsayı, aylığı kişiselleştiren tek girdidir ve tek cümleyle şudur: sizin sigorta geliriniz, aynı dönemde ülke ortalamasının kaç katıydı? Ortalamanın üzerinde prim ödediğiniz dönemler katsayıyı yukarı, altında ödediğiniz dönemler aşağı çeker. Başlangıç tarihi 31 Aralık 2018'den sonra olan aylıklarda katsayı, kişinin 31 Aralık 1999'dan sonraki dönemlere ait sigorta gelirinden, aylığın bağlandığı tarihe kadar hesaplanır. Daha eski başlangıç tarihli aylıklar için farklı bir yöntem geçerlidir; НОИ bu iki yöntemi ayrı ayrı yayımlar.

İkinci sütun: evrensel emeklilik fonu ve redüksiyon

Bulgaristan'da emeklilik sistemi tek katmanlı değildir. 31 Aralık 1959'dan sonra doğan ve bir evrensel emeklilik fonunda sigortalı olan kişilerin devlet aylığı hesaplanırken, bireysel katsayının hesaplandığı sigorta gelirine bir redüksiyon uygulanır — çünkü primlerinin bir kısmı devlet sistemine değil, fona gitmiştir. НОИ'nin duyurusuna göre bu redüksiyonun belirlenme mekanizması 1 Eylül 2021'den itibaren değişmiş ve amaç, redüksiyonun daha küçük, dolayısıyla devlet aylığının daha yüksek olmasıdır. Yani ikinci sütunda birikiminiz varsa aylığınız iki parçadan oluşur: devlet aylığı (redüksiyonlu) ve fondan gelecek ödeme.

Asgari ve azami sınırlar: rakam değil, mekanizma

Formülün sonucu iki yönden sınırlanır. Aşağıda bir asgari aylık vardır: hesap bunun altında kalırsa aylık asgariye yükseltilir. Yukarıda ise bir azami sınır bulunur; ek ödemeler hariç, bir ya da birden çok aylığın toplamı bu tavanı aşamaz. Her iki sınır da yıllık devlet sosyal sigorta bütçesi kanunuyla belirlenir, yani her yıl değişebilir ve yıl içinde de değişebilir. Bu sayfada bu iki tutarı yazmıyoruz: bütçe kanununa bağlı oldukları için hızla eskirler. Asgari aylığın 2026 değeri, oturum başvurusundaki geçim eşiğini anlattığımız ayrı yazıda kaynağıyla verilmiştir.

Aylık bağlandıktan sonra ne olur

Aylık dondurulmuş bir tutar değildir; iki ayrı mekanizmayla değişir ve bu ikisi karıştırılmamalıdır.

1. 1

   Güncelleme (осъвременяване) — „İsviçre kuralı“

   Önceki yılın 31 Aralık'ına kadar bağlanmış aylıklar, her yıl 1 Temmuz'dan itibaren НОИ Denetim Kurulu kararıyla güncellenir. Oran, önceki takvim yılındaki sigorta gelirindeki artışın %50'si ile tüketici fiyat endeksinin %50'sinin toplamıdır; kamuoyunda „İsviçre kuralı“ diye bilinen düzenleme budur ve dayanağı kanunun 100. maddesidir. Güncelleme, aylığa ödenen ek ödemeler hariç, aylığın kendi tutarı üzerinden yapılır.
2. 2

   Yeniden hesaplama (преизчисляване) — çalışmaya devam edenler için

   Emekli olduktan sonra çalışmayı sürdüren ve prim ödeyen kişinin aylığı, biriken yeni sigortalılık süresi ve geliri dikkate alınarak yeniden hesaplanabilir. Bu, güncellemeden farklı bir işlemdir: güncelleme herkese uygulanır, yeniden hesaplama kişinin kendi yeni kaydına dayanır. Şartlarını ve başvuru usulünü НОИ'nin ilgili sayfasından okuyun.
3. 3

   Yıl içindeki mevzuat değişiklikleri

   Bütçe kanunu asgari ve azami sınırları yıl ortasında da değiştirebilir. Bu yüzden bir yıl önce yapılmış bir hesap bugün geçerli olmayabilir.

İnternetteki hesaplayıcılar neden yanıltır

Emekli aylığı hesaplayan üçüncü taraf araçların çoğu iyi niyetlidir ama yapısal olarak eksiktir. Üç sebeple: birincisi, bireysel katsayınızı bilemezler — o yalnız НОИ'deki kaydınızda vardır ve tahmin edilemez. İkincisi, ülke ortalama sigorta geliri aylığın bağlandığı aya göre değişen bir büyüklüktür; araç eski bir değerle çalışıyorsa sonuç sistematik olarak sapar. Üçüncüsü, ikinci sütun redüksiyonu, asgari-azami sınırlar ve özel kategoriler (ağır ve tehlikeli işler, askerî personel, öğretmenler) çoğu araçta hiç modellenmemiştir. Bir hesaplayıcı size bir sayı veriyorsa, o sayının hangi varsayımlarla üretildiğini görmediğiniz sürece o sayı bir bilgi değil bir izlenimdir.

Kendi kaydınızı nasıl çıkarırsınız

1. 1

   НОИ elektronik hizmetlerine erişim alın

   Kurumun bireyler için elektronik hizmetleri, sigortalılık kaydınızı ve gelir verilerinizi görmenizi sağlar. Erişim için kurumdan kişisel bir kod ya da elektronik imza gerekir; bunu emeklilik gününü beklemeden alın.
2. 2

   Sigortalılık sürenizin tamamını gözden geçirin

   Kapanmış iş yerleri, arşive devredilmiş kayıtlar ve eski dönemler en sık eksik çıkan yerlerdir. Eksik dönemi belgelemek aylar sürebilir; bunu emeklilikten yıllar önce yapmak gerekir.
3. 3

   Gelir kayıtlarınızı yıl yıl kontrol edin

   Bireysel katsayı gelir kaydından hesaplandığı için, eksik ya da yanlış bildirilmiş bir yıl doğrudan aylığınızı düşürür. Fark gördüğünüz yılı işvereninizin bildirimleriyle karşılaştırın.
4. 4

   Yurt dışı dönemleri ayrıca beyan edin

   AB ülkelerinde ya da Türkiye'de geçen süreler kurum tarafından kendiliğinden bulunmaz. Hangi ülkede, hangi tarihlerde ve hangi sigorta numarasıyla çalıştığınızı belgeleyin; ayrıntısı ilgili yazılarımızdadır.
5. 5

   Hesabı НОИ'den yazılı isteyin

   Aylık bağlandığında kararda hangi dönemlerin sayıldığı ve hesabın nasıl yapıldığı yazar. Eksik gördüğünüz dönem varsa itiraz yolu açıktır ve süreye tabidir.

Aylığı büyüten ve küçülten kararlar

• •Sigortalılık süresini uzatmak aylığı doğrudan büyütür: her yıl %1,35 ağırlık taşır.
• •Gerçek gelir üzerinden prim ödemek bireysel katsayıyı yükseltir; asgari matrahtan bildirim ömür boyu sürecek bir kayıptır.
• •Erken emeklilik yaş şartını esnetir ama aylığı kalıcı olarak düşürür; ayrıntısı emeklilik yaşı yazımızdadır.
• •Emeklilikten sonra çalışmak yeniden hesaplama yoluyla aylığı artırabilir.
• •Eksik dönemleri belgelemek çoğu kişinin ihmal ettiği ve en yüksek getirili işlemdir.
• •İkinci sütun tercihleri devlet aylığı ile fon ödemesi arasındaki dengeyi değiştirir; kararı kendi kaydınıza bakarak verin.

Bu yazıda bilerek yazmadıklarımız

• •Kişiye özel tutar hesabı. Bireysel katsayı yalnız sizin kaydınızda olduğu için bu sayfa bir tutar üretemez.
• •Ortalama emekli aylığı rakamı. Ortalama, sizin aylığınız hakkında hiçbir şey söylemez.
• •Asgari ve azami aylık tutarları. Yıllık bütçe kanunuyla belirlenir ve yıl içinde değişebilir; asgari aylığın 2026 değeri geçim eşiği yazımızda kaynağıyla verilmiştir.
• •Emeklilik yaşı ve sigortalılık süresi şartı. Ayrı yazımızın konusudur, burada tekrarlanmadı.
• •Bu yılın güncelleme yüzdesi. Güncelleme oranı her yıl kararla belirlenir; mekanizmayı yazdık, oranı yazmadık.
• •Malullük, dul ve yetim aylıkları. Ayrı hesap kurallarına tabidir.
• •Özel kategorilerin hesabı. Ağır ve tehlikeli işler, askerî personel ve öğretmen rejimleri ayrı düzenlemelere bağlıdır.

Sık sorulanlar

İlgili konular