Bulgaristan'da miras nasıl paylaşılır

Resmî belgeler ve kurumlar · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Hangi hukuk uygulanır

Bulgaristan, sınır aşan mirasları düzenleyen AB tüzüğünün uygulandığı devletlerdendir. Tüzüğün ana bağlama noktası, ölen kişinin ölüm anındaki mutat meskenidir: kural olarak mirasın tamamı hakkında yetkili mahkeme, mutat meskenin bulunduğu üye devletin mahkemesidir ve uygulanacak hukuk da o devletin hukukudur. Tüzük, bu ölçütle belirlenen hukukun bir üye devletin hukuku olmaması hâlinde de uygulanır; yani bir üçüncü devletin hukuku da bu yolla uygulanabilir hâle gelir.

Ölen kişinin mutat meskeni bir üye devlette değilse — örneğin Türkiye'de yaşayan biri Bulgaristan'da taşınmaz bırakarak öldüyse — tüzük tamamlayıcı bir yetki kuralı öngörür: malvarlığının bulunduğu üye devletin mahkemeleri, belirli koşullar altında mirasın tamamı hakkında, aksi hâlde en azından o devletteki mallar hakkında yetkili olur. Ayrıca kişinin, vatandaşı olduğu devletin hukukunu seçme imkânı vardır; bu seçim sağlığında ve tüzüğün aradığı biçimde yapılmalıdır.

Bulgar hukukunda paylaşımın omurgası

Bulgar Miras Kanunu, mirasçıları sıralarla düzenler. Ölenin çocukları mirası eşit paylarla alır. Sağ kalan eş, çocuklarla birlikte mirasçı olduğunda her çocuğun payına eşit bir pay alır. Sağ kalan eş üstsoyla ya da kardeşlerle veya onların altsoylarıyla birlikte mirasçı olduğunda ise, evlilik ölümden önceki on yıldan kısa sürmüşse mirasın yarısını, aksi hâlde üçte ikisini alır. Bu değerler 23.08.2026 tarihinde Adalet Bakanlığı'nda yayımlanan kanun metninden alınmıştır; güncel değeri resmî sayfadan teyit edin.

Vasiyetname yapma özgürlüğü sınırsız değildir: kanun, belirli yakınlar için saklı pay öngörür ve vasiyetin bu payı ihlal eden kısmı talep üzerine indirilebilir. Yani „her şeyi tek bir kişiye bıraktım“ türü bir vasiyet, saklı paylı mirasçılar karşısında olduğu gibi ayakta kalmayabilir.

Kabul, ret ve borçlar

Bulgar hukukunda miras, mallarla birlikte borçları da getirir. Kanun bu riski yönetmek için iki araç sunar. Birincisi mirası defter tutarak kabul etmektir: mirasçı, mirasın açıldığını öğrendiği andan itibaren üç ay içinde asliye hâkimine yazılı beyanda bulunur ve bu yolla sorumluluğunu kendisine geçen malvarlığıyla sınırlar. İkincisi mirası reddetmektir; ret de asliye hâkimine yazılı beyanla yapılır ve mahkemenin tuttuğu özel deftere kaydedilir. Bu süre ve usul 23.08.2026 tarihli kanun metninden alınmıştır; güncel değeri resmî sayfadan teyit edin.

Bulgaristan tarafındaki işlem sırası

1. 1

   Ölüm kaydının Bulgaristan'da kurulması

   Ölüm yurt dışında gerçekleştiyse, ölüm belgesinin apostilli ve Bulgarcaya çevrilmiş hâliyle ilgili belediyeye sunulup Bulgar nüfus kaydına işlenmesi gerekir. Bu adım atlanırsa mirasçılık belgesi çıkmaz.
2. 2

   Mirasçılık belgesi (удостоверение за наследници)

   Belediye tarafından, nüfus kayıtlarına dayanarak düzenlenir; egov.bg'de birleştirilmiş belediye hizmeti olarak tanımlıdır. Vekil aracılığıyla başvuruda noter onaylı vekaletname istenir.
3. 3

   Kabul ya da ret kararı

   Borç ihtimali varsa defter tutarak kabul ya da ret; bu işlem asliye mahkemesinde yapılır ve süreye tabidir.
4. 4

   Miras vergisi beyanı

   Beyanname belediyeye verilir. Ulusal Gelirler Ajansı'nın yayınına göre beyan süresi mirasın açılmasından itibaren altı aydır; sağ kalan eş ile alt ve üst soy mirasçılar miras vergisinden muaftır ve 01.01.2005'ten sonra açılan miraslarda beyanname vermezler. Bilgiler 23.08.2026'da alınmıştır; güncel değeri resmî sayfadan teyit edin.
5. 5

   Taşınmazın kayıtlarının güncellenmesi

   Tapu ve kadastro kayıtları ile belediyedeki vergi dosyası mirasçılar adına güncellenir. Paylaşım isteniyorsa noterde ya da mahkemede ayrı bir paylaşma işlemi yapılır.

Türkiye tarafındaki yükümlülük

Türk Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetindeki kişilere ait malların veraset yoluyla intikalini vergiye tabi tutar; bu kapsam, malın yurt dışında bulunması hâlinde de işler. Yani Türk vatandaşı bir mirasçının Bulgaristan'daki taşınmazı, Türkiye'de beyan yükümlülüğü doğurabilir. Kanun beyan süresini ölümün nerede gerçekleştiğine ve mükelleflerin nerede bulunduğuna göre dört, altı ya da sekiz ay olarak belirler.

Türkiye'den bakınca en sık çıkan sorunlar

• •1989 ve öncesindeki göç dalgalarında Bulgaristan'da kalan taşınmazların tapu kaydı hâlâ ilk malikin adına olabilir; araya iki üç kuşak girmişse mirasçılık zinciri her kuşak için ayrı ayrı kurulur.
• •Ad-soyad yazımının kayıtlarda tutmaması: tapudaki Kiril yazım ile nüfus kaydındaki yazımın farkı, mirasçılık belgesini bloke eder.
• •Kırsal arazilerde ortak mülkiyet: onlarca mirasçının payı olan parseller, tek bir mirasçının kararıyla satılamaz.
• •Bulgaristan'daki ölüm kaydının hiç kurulmamış olması; yurt dışında ölen kişi için bu adım atlanınca sonraki her işlem durur.
• •Vekaletnamenin yanlış biçimde düzenlenmesi: taşınmazla ilgili işlemlerde imza ile içeriğin birlikte onaylanması gerekir.
• •Borçların görülmemesi: ipotek, vergi borcu ve aidat borcu miras yoluyla geçer.

Avrupa veraset belgesi

AB tüzüğü, mirasçıların, vasiyet alacaklılarının, vasiyeti yerine getirme görevlilerinin ve terekeyi yönetenlerin sıfatlarını başka bir AB ülkesinde göstermeleri için Avrupa veraset belgesini öngörür. Belge isteğe bağlıdır ve mirası ele alan makam tarafından düzenlenir; düzenlendikten sonra ayrı bir tanıma usulüne gerek olmadan bütün AB ülkelerinde hüküm doğurur. Malvarlığı birden çok AB ülkesine yayılmışsa bu belge, her ülkede ayrı ayrı belge çıkarma yükünü ortadan kaldırabilir.

Sık sorulanlar

İlgili konular