Bulgar kökeni ile vatandaşlık başvurusu

Vize ve ikamet · Son gözden geçirme: 2026-08-23

İki farklı hukuki durum

Birinci durum soy bağıdır: Anayasa ve Vatandaşlık Kanunu, en az bir ebeveyni Bulgar vatandaşı olan kişiyi Bulgar vatandaşı sayar. Burada bir „başvuru“ değil bir tespit vardır; kişinin Bulgar vatandaşı olarak tanınması, ebeveynin vatandaşlığının belgelenmesine ve nüfus kayıtlarının kurulmasına bağlıdır. Kanun ayrıca Bulgar vatandaşınca tanınan ya da bir Bulgardan geldiği mahkeme kararıyla tespit edilen kişinin de soy yoluyla Bulgar vatandaşı olduğunu söyler.

İkinci durum kökendir. Kanunun tanım hükmü, „Bulgar kökenli kişi“yi üstsoyundan en az biri Bulgar olan kişi olarak tanımlar. Bu tanım vatandaşlık doğurmaz; natüralizasyon başvurusunda kolaylık sağlar. Yani köken, kapıyı otomatik açan bir anahtar değil, başvuruyu daha az şartla yapmanızı sağlayan bir hukuki nitelemedir.

Köken yolunun ayrıcalığı nerede

Kanun, Bulgar kökenli kişinin natüralizasyonda genel şartların bir bölümünden muaf olduğunu açıkça söyler: genel maddedeki ikamet izni şartı, geçim şartı, dil şartı ve önceki vatandaşlıktan ayrılma şartı bu yolda aranmaz. Türkiye'den bakan okur için bunun iki somut sonucu vardır. Birincisi, köken yolunda Bulgaristan'da yıllarca ikamet etmiş olmak gerekmez. İkincisi ve daha önemlisi, bu yolda Türk vatandaşlığından çıkma şartı yoktur — çünkü muafiyet, önceki vatandaşlıktan ayrılmayı isteyen şartı da kapsar.

Muafiyet, „hiçbir şart yok“ demek değildir. Genel maddenin öteki şartları — reşitlik ve adli sicile ilişkin şart — yerinde durur; ayrıca kökenin belgeyle ortaya konması gerekir. Ve en önemlisi: muafiyet başvuru hakkını kolaylaştırır, sonucu garanti etmez. Nihai işlem yine Cumhurbaşkanı kararnamesidir.

Köken nasıl ispatlanır

Kökenin ispatı, üstsoyla aradaki akrabalık zincirinin belgeyle kurulmasıdır. Uygulamada başvurucudan, Bulgar kökenli olan ve üçüncü dereceye kadar sayılan bir üstsoyuyla akrabalık bağını gösteren belgeler beklenir; bu belgeler vatandaşlık başvurusuyla birlikte Adalet Bakanlığı'na sunulur. Zincirin her halkası — doğum, evlenme, ölüm kayıtları — ayrı ayrı gösterilmelidir; „aile bilinen bir Bulgar ailesidir“ türü beyanlar dosyayı ilerletmez.

Belgeyle kurulamayan hâller için ayrı bir yol vardır: Yurt Dışındaki Bulgarlar Devlet Ajansı (Държавна агенция за българите в чужбина, ДАБЧ) Bulgar kökeni belgesi düzenler. Ajansın kendi yayınına göre bu belge, yabancının doğum belgesi sunamadığı ve Migrasyon Müdürlüğü'nün Ajans'ın bilgi sisteminden resmî bildirim alamadığı hâllerde düzenlenir; süreç ya Migrasyon Müdürlüğü'nün yazılı yönlendirmesiyle ya da D vizesi başvurusu sırasında doğrudan başlatılabilir. Ajans'ın 23.08.2026'da yayımladığı bilgiye göre köken belgesi 14 gün içinde düzenlenir ve resmî yoldan Migrasyon Müdürlüğü'ne gönderilir; güncel değeri resmî sayfadan teyit edin.

Türkiye'den bakınca zincirin zayıf halkaları

• •1989 göçü ve daha önceki göç dalgalarında adlar iki kez değişmiş olabilir: Bulgaristan'daki asimilasyon döneminde bir kez, Türkiye'ye yerleşirken bir kez. Zincir, adın her iki hâlini de birbirine bağlamalıdır.
• •Kiril ve Latin harfli yazımlar arasındaki fark tek başına dosyayı durdurur; belgelerdeki yazımın tutarlılığı baştan planlanmalıdır.
• •Türkiye'den alınacak nüfus kayıt örneği, doğum ve evlenme belgeleri için apostil ve usulüne uygun Bulgarca çeviri gerekir.
• •Bulgaristan'daki kilise ya da belediye kayıtları arşivlerde olabilir; bunların temini ayrı ve zaman alan bir iştir.
• •Üstsoyun Bulgar olması ile Bulgaristan'da doğmuş olması aynı şey değildir — kanun kökene bakar, doğum yerine değil.

Doğru sıra

1. 1

   Ailenin hukuki haritasını çıkarın

   Kim, hangi yılda, hangi statüyle nerede kayıtlıydı? Ebeveynlerden biri Bulgar vatandaşıysa hedef vatandaşlığın tespiti, değilse köken yolu.
2. 2

   Zinciri belgeye dökün

   Doğum, evlenme, ölüm kayıtlarını her iki ülkeden toplayın; eksik halkayı arşiv araştırmasıyla kapatın.
3. 3

   Belgeleri tanınır hâle getirin

   Türk belgeleri için apostil ve Bulgarca çeviri; çevirmenin imzasının Bulgar noterince onaylanması gereken hâllere dikkat edin.
4. 4

   Köken tespitini gerekiyorsa ayrı yürütün

   Belge zinciri yetersizse ДАБЧ'ın köken belgesi usulü devreye girer; yönlendirme yazısı ya da D vizesi başvurusu bu usulü başlatır.
5. 5

   Vatandaşlık dosyasını açın

   Dilekçe Bulgarca, şahsen, Adalet Bakanlığı'na ya da yurt dışındaki temsilciliğe verilir; verirken mülakat yapılır.

Sık sorulanlar

İlgili konular