AB içinde taşınınca vergi nereye ödenir?

AB üyeliği ve haklar · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Mukimlik bir adres değil, bir bağdır

Vergi mukimliği, nüfusa kayıtlı olduğunuz yerle ya da elinizdeki ikamet kartıyla otomatik olarak aynı şey değildir. Ülkeler mukimliği belirlerken tipik olarak nerede oturduğunuza, hayatınızın merkezinin nerede olduğuna ve bir takvim yılı içinde ne kadar süre bulunduğunuza bakar. Bu ölçütlerin eşiği ve tanımı ülkeden ülkeye değişir; Bulgaristan bakımından ölçütler ulusal gelir vergisi mevzuatında tanımlıdır ve güncel metin resmî mevzuat portalında yayımlanır. Bu sayfa bilinçli olarak gün sayısı yazmaz, çünkü eşik ülkelere göre farklıdır ve değişebilir.

İki ülke birden sizi mukim sayarsa

Bu durum özellikle taşınma yılında ortaya çıkar: yılın bir kısmını eski ülkenizde, kalanını yeni ülkenizde geçirirsiniz ve iki mevzuat da kendi ölçütüne göre sizi kapsar. Çözüm, iki ülke arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasındadır. Bu anlaşmalar sıralı bir „bağ çözücü“ ölçüt dizisi içerir: önce daimi konut, sonra hayati menfaatlerin merkezi, sonra mutat oturma yeri, en sonunda vatandaşlık. Sıra rastgele değildir ve kendi durumunuzu bu sıraya oturtarak hangi ülkenin ağır bastığını görebilirsiniz.

Her gelir türü aynı yerde vergilenmez

Sosyal güvenlik vergiden ayrı yürür

En sık karıştırılan nokta budur. AB'de sosyal güvenlik, vergiden bağımsız kurallarla koordine edilir ve temel ilke şudur: bir kişi aynı anda yalnız bir üye devletin sosyal güvenlik mevzuatına tabidir. Yani vergi mukimliğiniz bir ülkede, sigortalılığınız başka bir ülkede olabilir — bu bir hata değil, sistemin tasarımıdır. Geçici olarak başka bir ülkede çalışanlar için hangi mevzuatın uygulandığını gösteren taşınabilir belgeler vardır; bunların hangi durumda düzenlendiği koordinasyon kurallarında tanımlıdır.

Taşınma yılında yapılacaklar

1. 1

   Ayrılış tarafını kapatın

   Eski ülkenizde mukimliğinizin sona erdiğini bildirmek çoğu ülkede ayrı bir işlemdir. Bildirilmeyen mukimlik, yıllar sonra beyan talebi olarak geri dönebilir.
2. 2

   Yeni ülkede kaydı yaptırın

   Bulgaristan'da vergi kaydı ve kişisel numara zinciri НАП ile idari kayıt hattından yürür. Kayıt olmadan beyan verme ve iade alma zinciri başlamaz.
3. 3

   Gelirlerinizi kaynağına göre listeleyin

   Hangi gelirin hangi ülkede doğduğunu bir tabloya yazın: maaş, kira, faiz, serbest meslek. Anlaşma maddeleri gelir türü üzerinden işler, kişi üzerinden değil.
4. 4

   Belgeleri saklayın

   Mukimlik belgesi, kesinti yapıldığını gösteren yazılar ve beyannameler mahsup talebinin dayanağıdır. Belgesiz mahsup çoğu idarede kabul edilmez.
5. 5

   Sınır ötesi bir uyuşmazlık çıkarsa yolu bilin

   İki idarenin aynı geliri vergilemesi hâlinde anlaşmaların öngördüğü karşılıklı anlaşma usulü ve AB düzeyindeki uyuşmazlık çözüm mekanizmaları devrededir.

Bulgaristan'a Türkiye'den taşınanlar için not

Türkiye AB üyesi olmadığı için buradaki mantık ikili anlaşma üzerinden işler: Türkiye ile Bulgaristan arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması ve sosyal güvenlik anlaşması ayrı ayrı devrededir. Türkiye'deki kira gelirinizin Bulgaristan mukimiyken nasıl beyan edileceği, Türkiye'de yapılan kesintinin nasıl dikkate alınacağı bu anlaşmanın metnine bağlıdır. Bu konu sitede ayrı bir yazıda ele alınır; oranlar ve mahsup hesapları burada yazılmaz.

Sık sorulanlar

İlgili konular