Türk-Bulgar çifte vatandaşlık mümkün mü

Vize ve ikamet · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Bulgaristan tarafı

Bulgar Anayasası, vatandaşlığı esas olarak soya bağlar ve doğumla Bulgar vatandaşı olan kişinin vatandaşlıktan yoksun bırakılamayacağını söyler. Anayasada, Bulgar vatandaşının başka bir devletin vatandaşlığını taşımasını yasaklayan bir hüküm yoktur. Yani Bulgaristan bakımından bir Bulgar vatandaşının aynı zamanda Türk vatandaşı olması kendi başına bir sorun değildir.

Asıl mesele natüralizasyondadır. Bulgar Vatandaşlığı Kanunu'nun genel natüralizasyon maddesi, başvurucunun önceki vatandaşlığından ayrılmış olmasını ya da Bulgar vatandaşlığını kazandığı anda ayrılacak olmasını şart koşar. Ama bu şartın kanunda yazılı istisnaları vardır: AB üyesi devletlerin, Avrupa Ekonomik Alanı Anlaşması'na taraf devletlerin ve İsviçre'nin vatandaşları; Bulgar vatandaşının eşi; ve karşılıklılık kuran anlaşma bulunan devletlerin vatandaşları bu şarttan muaftır. Ayrıca Bulgar kökenine dayanan natüralizasyon yolu, bu şartın da içinde olduğu bir grup şarttan muaftır.

Türkiye tarafı

Türk hukuku çok vatandaşlığı yasaklamaz. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin bu duruma ilişkin belgeleri ibraz etmeleri ve yapılan incelemede kayden aynı kişi oldukları tespit edilmesi hâlinde, nüfus aile kütüklerindeki kayıtlarına çok vatandaşlığa sahip olduklarına dair açıklama yapılacağını düzenler. Yani Bulgar vatandaşlığını kazanan bir Türk vatandaşı, Türk vatandaşlığını kendiliğinden kaybetmez; yapılması gereken, durumu nüfus idaresine bildirip kütüğe işletmektir.

Türk vatandaşlığından ayrılmak isteyen kişi için ayrı bir kurum vardır: çıkma izni. Kanunun ilgili maddesi, başka bir devlet vatandaşlığına geçmek isteyenlerin çıkma izni alabilmesini düzenler. Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar olan altsoyları için ise Mavi Kart rejimi işler.

Mavi Kart neyi korur, neyi korumaz

Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar olan altsoyları, kanunda sayılan istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam eder; millî güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklıdır. Kanun, bu kişilerin seçme ve seçilme hakkının, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakkının ve askerlik hizmetini yapma yükümlülüğünün bulunmadığını açıkça söyler. Sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış haklar saklıdır ve bu hakların kullanımında ilgili kanun hükümleri uygulanır. Bu haklardan yararlanılabileceğini gösteren belge Mavi Kart'tır.

Günlük hayatta iki kimlik

• •Kimlik numaraları ayrıdır: Bulgaristan'da EGN, Türkiye'de T.C. kimlik numarası. Hiçbiri ötekinin yerine geçmez ve kurumlar kendi numarasını ister.
• •Sınır geçişlerinde kural basittir: her devlete kendi belgesiyle girilir. Türkiye'ye Türk pasaportuyla, Bulgaristan'a Bulgar kimlik kartı ya da pasaportuyla.
• •Konsolosluk koruması sınırlıdır: kişi, vatandaşı olduğu iki devletten birinin ülkesindeyken kural olarak ötekinin konsolosluk korumasından yararlanamaz.
• •Vergi, vatandaşlığa değil ikametgâha bağlıdır. Hangi ülkede vergi mükellefi olduğunuz pasaport sayısıyla değil, ikamet ve gelir kaynağı ölçütleriyle belirlenir.
• •Askerlik yükümlülüğü Türk hukukuna göre değerlendirilir; Bulgar vatandaşlığı bu yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
• •Ad-soyad yazımı iki sistemde farklılaşabilir; belgelerin birbirini tanıması için yazımın tutarlılığı önceden planlanmalıdır.

Sıra nasıl kurulur

1. 1

   Bulgar tarafında hangi maddeye dayandığınızı belirleyin

   Köken yolu, eşlik, genel natüralizasyon ya da soy yoluyla tespit — bu seçim, önceki vatandaşlıktan ayrılma şartının size uygulanıp uygulanmayacağını belirler.
2. 2

   Bulgar vatandaşlığı işlemini tamamlayın

   Kararname sonrası kimlik kartı ve nüfus kaydı ayrı işlemlerdir; belgeler eline geçmeden ikinci adıma geçmeyin.
3. 3

   Türk tarafında çok vatandaşlığı bildirin

   Yabancı devlet vatandaşlığını gösteren belgeleri nüfus idaresine ibraz edin; inceleme sonucunda kütüğe çok vatandaşlık açıklaması işlenir.
4. 4

   Kayıtları hizalayın

   Ad-soyad yazımı, doğum tarihi ve yeri iki kayıtta aynı görünmelidir; fark varsa düzeltme işlemini geciktirmeyin.
5. 5

   Sonuçları ayrı ayrı planlayın

   Vergi ikametgâhı, askerlik durumu, emeklilik birleştirmesi ve taşınmaz mülkiyeti her biri ayrı mevzuata tabidir; birini ötekinin cevabıyla çözmeyin.

Sık sorulanlar

İlgili konular