EOOD nedir? Tek ortaklı Bulgar şirketi

Şirket ve vergi · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Sahiplik ile yönetimi karıştırmayın

EOOD'de iki ayrı rol vardır ve çoğu yanlış anlama bu ikisinin karıştırılmasından doğar. Birincisi „едноличен собственик на капитала“, yani sermayenin tek sahibi: şirketin kimin olduğunu söyler, genel kurul yetkilerini tek başına kullanır, kâr dağıtımına ve sermaye değişikliğine o karar verir. İkincisi „управител“, yani müdür: şirketi üçüncü kişilere karşı temsil eder, sözleşme imzalar, banka işlemini yürütür, kanunî beyanların sorumlusudur. Çoğu küçük şirkette bu iki rolü aynı kişi taşır, ama bu bir zorunluluk değildir; sahip Bulgaristan dışında yaşayıp müdürlüğü başka birine verebilir.

Ayrımın pratik sonucu şudur: sahip olmak günlük işleyişte imza yetkisi vermez, müdür olmak da şirketin sahibi olmak anlamına gelmez. Bir yabancı yatırımcı sahipliği kendinde tutup, ülke içi işlemleri yürütecek bir müdür atayabilir. Buna karşılık müdürün yetkilerinin sınırı kuruluş belgesinde ve sicil kaydında yazar — sicilde nasıl görünüyorsa üçüncü kişiler ona güvenir.

Sınırlı sorumluluk gerçekte neyi sınırlar

„Sınırlı sorumluluk“, sahibin şirket borçlarından kişisel malvarlığıyla sorumlu olmaması demektir; risk kural olarak şirkete konulan sermaye ve şirketin malvarlığıyla sınırlıdır. Ama bu kalkan mutlak değildir. Müdür, kanunun yüklediği görevleri ihmal ederse — beyan vermemek, kamu alacaklarını gizlemek, şirketi borç ödeyemez hâle geldiği hâlde çalıştırmaya devam etmek gibi — kendi sorumluluğu doğabilir. Kişisel kefalet verilen banka kredilerinde de kalkan işlemez; orada zaten kişisel olarak taahhüt altına girmişsinizdir.

EOOD, ET ve serbest meslek arasındaki fark

Sermaye ve para birimi

Ticaret Kanunu'nun 117. maddesi, sınırlı sorumlu şirketin sermayesinin 1 euro'dan, tek bir dilimin ise 1 eurocent'ten az olamayacağını söyler. Yani EOOD sembolik sermayeyle kurulabilir. 1 Ocak 2026'daki euro geçişinden sonra sicildeki sermayeler otomatik olarak euroya dönüştürüldü; Агенция по вписванията, sınırlı sorumlu şirketlerin kuruluş belgelerini dönüştürülmüş tutarlarla uyumlu hâle getirip sicilde ilan etmeleri için geçiş dönemi tanıdı. Düşük sermaye hukuken mümkündür, ama ticari olarak her zaman akıllıca değildir: bankalar, kiralayanlar ve büyük müşteriler sermayeyi ciddiyet göstergesi sayabilir.

Kâr sahibin cebine nasıl geçer

1. 1

   Şirket kârını hesaplar

   Yıl sonunda gelir ve giderler kapatılır, vergi öncesi kâr çıkar. ЗКПО'nun 20. maddesine göre kurumlar vergisi oranı yüzde 10'dur.
2. 2

   Vergi sonrası kâr dağıtıma açılır

   Sermayenin tek sahibi, kârın dağıtılmasına ya da şirkette bırakılmasına karar verir. Karar yazılı olarak alınır ve muhasebede izlenir.
3. 3

   Temettü stopajı kesilir

   ЗКПО'nun 194. maddesine göre temettü ve tasfiye payı üzerinden yüzde 5 stopaj yapılır. Vergiyi kesip ödemek, kârı dağıtan şirketin yükümlülüğüdür.
4. 4

   Müdür ücreti ayrı bir hattır

   Müdüre yönetim sözleşmesiyle ödenen ücret temettüden farklı vergilenir ve sosyal güvenlik primi doğurur. İki hattı karıştırmak, en sık görülen muhasebe hatasıdır.

Sık sorulanlar

İlgili konular