Bulgaristan'da şirket türleri: EOOD, OOD, AD, ET
Bulgaristan ticaret hukuku, faaliyetin büyüklüğüne göre birkaç farklı ticari biçim tanır ve pratikte gelenlerin büyük çoğunluğu bunlardan ikisi arasında karar verir. Seçim yalnızca bir form doldurma işi değildir: sorumluluğun kişisel malvarlığına uzanıp uzanmadığını, kârın nasıl dağıtıldığını ve muhasebe yükünüzü belirler.
Şirket ve vergi · Son gözden geçirme: 2026-10-10
Bu bir hukuki veya mali tavsiye değildir
Neden karar çoğu zaman EOOD ile OOD arasında veriliyor
EOOD (еднолично дружество с ограничена отговорност) tek ortaklı, OOD (дружество с ограничена отговорност) ise iki veya daha fazla ortaklı limited şirkettir. Hukuken aynı yapının iki hâlidir: sorumluluk kural olarak şirkete koyulan sermaye ile sınırlıdır, ortağın evi ya da kişisel hesabı şirket borcunun teminatı değildir. Tek ortakla başlayıp sonradan ortak alırsanız şirket EOOD'dan OOD'a döner; yeni şirket kurmanız gerekmez, sicilde tür değişikliği yapılır.
Sınırlı sorumluluk mutlak değildir
AD ve ET: hangi durumda gündeme gelir
AD (акционерно дружество) sermayesi paylara bölünmüş anonim şirkettir. Yatırımcı alacak, pay devrini kolaylaştıracak ya da kurumsal bir yönetim organı kurmak isteyen yapılar için düşünülür; buna karşılık asgari sermayesi limited şirketlerden belirgin biçimde yüksektir ve yönetim/denetim organları zorunludur. ET (едноличен търговец) ise ayrı bir tüzel kişilik yaratmaz: işletme ile kişi hukuken aynıdır, dolayısıyla işletme borçlarından kişisel malvarlığınızla sınırsız sorumlu olursunuz. Küçük ve düşük riskli faaliyetlerde tercih edilir; risk taşıyan işlerde bu sorumluluk farkı belirleyicidir.
Şube ve temsilcilik ayrı şirket değildir
- Клон (şube): yurt dışındaki ana şirketin Bulgaristan'daki uzantısıdır, ticaret siciline kaydedilir ama ayrı tüzel kişiliği yoktur — borçlardan ana şirket sorumludur.
- Търговско представителство (ticari temsilcilik): tanıtım, pazar araştırması, irtibat gibi işler içindir ve ticari faaliyet yürütüp kâr elde etmek için kullanılamaz.
- İkisi de kâr amacı güden düzenli bir satış faaliyeti planlıyorsanız doğru araç değildir; o durumda ayrı bir şirket kurmak gerekir.
| Biçim | Ortak sayısı | Sorumluluk |
|---|---|---|
| EOOD | Bir | Sermaye ile sınırlı |
| OOD | İki veya daha fazla | Sermaye ile sınırlı |
| AD | Paydaşlar | Pay bedeliyle sınırlı |
| ET | Tek kişi, tüzel kişilik yok | Kişisel malvarlığıyla sınırsız |
Karar verirken sorulacak dört soru
Faaliyet risk taşıyor mu
Müşteriye zarar verme, borçlanma ya da tazminat riski varsa sınırlı sorumluluklu bir yapı (EOOD/OOD) ilk düşünülmesi gereken seçenektir.Ortak alacak mısınız
Yakın vadede ortak planı varsa doğrudan OOD kurmak, sonradan tür değiştirmekten daha az işlem demektir.Kârı nasıl çekeceksiniz
Limited şirkette kâr önce şirket düzeyinde vergilenir, ortağa dağıtıldığında ayrıca temettü stopajına tabidir. ET'de böyle iki katmanlı bir yapı yoktur.Muhasebe yükünü kim taşıyacak
Her ticari biçimin yıllık beyan ve finansal tablo yükümlülüğü vardır. Bulgaristan'da bu iş genellikle sözleşmeli bir muhasebeciyle yürütülür.
Tutarlar tarihli ve kaynaklı
Rakamlarla ticari biçimler
Ekonomi Bakanlığı KOBİ el kitabı (son güncelleme 18.06.2025) Bulgaristan'da en sık kullanılan biçimleri ET, EOOD/OOD ve EAD/AD olarak sayar. Ticaret Kanunu ayrıca kollektif (SD), komandit (KD) ve paylı komandit (KDA) şirketleri ile Avrupa şirketini (SE) tanır; SE pratikte nadirdir. 2023'ten itibaren bir de değişken sermayeli şirket vardır: OOD'un bir çeşidi olarak sabit asgari sermayesi yoktur, ortaklar esas sözleşmeyi değiştirmeden girip çıkabilir, OOD/EOOD usulüyle tescil edilir ve adında değişken sermayeli olduğu belirtilmelidir.
| Biçim | Asgari sermaye | Kuruluş koşulu |
|---|---|---|
| ET | Sermaye şartı yok | 1 kişi; ayrı tüzel kişilik yok |
| EOOD / OOD | 1 euro | EOOD'da 1, OOD'da en az 2 kurucu |
| Değişken sermayeli şirket | Sabit asgari sermaye yok | OOD/EOOD usulüyle tescil |
| EAD / AD | 25.000 euro (el kitabına göre) | EAD'da 1, AD'da en az 2 kurucu; her payın en az %25'i ödenmiş |
El kitabı ET'nin başlıca avantajlarını sermaye şartı olmaması ve sona erdirme usulünün göreli sade olması, EOOD/OOD'nin dezavantajlarını ise ET'ye göre belirgin biçimde yüksek tescil harcı ve uzun, karmaşık tasfiye usulü olarak sayar.
Vergi takvimi: biçime göre fark
НАП sayfalarına göre kurumlar vergisi oranı %10'dur (ЗКПО m. 20); yıllık beyan ertesi yılın 1 Mart–30 Haziran aralığında verilir ve vergi 30 Haziran'a kadar ödenir. Şahıs işletmesi (ET) ayrı bir tüzel kişi değildir: kazancı üzerinden yıllık vergi %15 oranıyla hesaplanır, beyan aralığı ve ödeme tarihi aynıdır (1 Mart–30 Haziran). Yani oranlar ve takvim benzer görünse de tabi olduğunuz kanun farklıdır: şirket ЗКПО'ya, ET sahibi ise ЗДДФЛ'nin 28. maddesindeki yıllık vergiye bağlıdır.
Şube ve temsilcilik: БУЛСТАТ kaydı
Агенция по вписванията'nın БУЛСТАТ sayfası, ticaret yapmayan yabancı kişilerin şubelerinin ve Yatırımları Teşvik Kanunu m. 24 kapsamındaki yabancı ticari temsilciliklerin БУЛСТАТ siciline kaydedildiğini yazar. Temsilcilik için Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası'ndan alınan kayıt belgesi, ülkede faaliyet yürüten yabancı tüzel kişi için ise faaliyetin yürütüldüğünü gösteren belge ile kuruluşunu ve temsilini gösteren legalize edilmiş bir belge aranır.
Sık sorulanlar
Yabancı uyruklu biri Bulgaristan'da tek başına şirket kurabilir mi?
Ticaret kanunu ortaklık için Bulgar vatandaşlığı ya da ikamet şartı aramaz; şirket kurmak ile ülkede oturma hakkı ayrı konulardır. Şirket sahibi olmak kendiliğinden ikamet hakkı vermez.
EOOD ile OOD arasında vergi farkı var mı?
Hayır. İkisi de aynı kurumlar vergisi rejimine tabidir; fark ortak sayısı ve iç işleyiştedir. Vergi farkı esas olarak limited şirket ile ET arasında ortaya çıkar.
Sonradan tür değiştirebilir miyim?
Evet. EOOD'a ortak girmesi onu OOD'a çevirir, sermaye paylara bölünerek AD'ye dönüşüm de mümkündür. Her değişiklik ticaret siciline tescil edilir.
Asgari sermaye ne kadar?
Ekonomi Bakanlığı el kitabı EOOD ve OOD için 1 euro, EAD ve AD için 25.000 euro yazar; ET için sermaye şartı yoktur, değişken sermayeli şirkette de sabit bir asgari tutar bulunmaz. Kuruluştan önce Ticaret Kanunu'ndaki güncel tutarı doğrulayın.
Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır. Mevzuat değişebilir — bağlantıları açıp güncel durumu doğrulayın.
- Министерство на икономиката и индустрията — избор на правна форма, документи и процедура за регистрация — https://www.mi.government.bg/en/business-handbook-for-sme/choice-of-legal-form-registration-documents-and-procedure/ · 2026-10-10
- Агенция по вписванията — Как да регистрирам фирма — https://www.registryagency.bg/bg/registri/targovski-registar/kak-da-registriram-firma/ · 2026-10-10
- Агенция по вписванията — Кои лица подлежат на вписване в Регистър БУЛСТАТ — https://www.registryagency.bg/bg/registri/registar-bulstat/koi-litsa-podlezhat-na-vpisvane-v-registr-bulstat/ · 2026-10-10
- Национална агенция за приходите — Корпоративен данък — https://nra.bg/wps/portal/nra/taxes/korporativen-danak · 2026-10-10
- Национална агенция за приходите — Годишен данък за дейност като едноличен търговец — https://nra.bg/wps/portal/nra/taxes/godishen-danak-deynost-ednolichni-targovtsi · 2026-10-10
İlgili konular
Bulgaristan Ticaret Sicili: nasıl işler, ne ister
Търговски регистър neden kamuya açık, ЕИК numarası ne işe yarar ve şirketlerin her yıl yerine getirmesi gereken ilan yükümlülüğü nedir.
Bulgaristan vergi sistemi: düz oran ve kurumlar
Gelir vergisi %10, kurumlar vergisi %10, temettü stopajı %5, KDV %20 ve %9: oranların çerçevesi, yetkili kurum НАП ve çifte vergilendirme anlaşmaları.
Sorunuz mu var?
Bulgaristan'a yerleşme sürecinde takıldığınız noktayı yazın, yönlendirelim.
Ücretsiz ön görüşme talep edin