Bulgaristan daimi ikamet izni nasıl alınır

Vize ve ikamet · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Önce statü ailesini yerine oturtun

Bulgar yabancılar mevzuatı kalma hakkını dört kutuya ayırır: kısa süreli kalış (doksan güne kadar), „продължително“ yani uzatmalı ikamet (bir yıla kadar izinli süre), „дългосрочно“ yani AB hukukundan gelen uzun süreli statü (ilk seferinde beş yıllık süre) ve „постоянно“ yani daimi ikamet (süresi belirsiz). Türkçede dördü de çoğu zaman „oturum“ diye anılır ve karışıklığın kaynağı budur. Daimi ikamet, bu ailenin en üst basamağı değil, en farklı üyesidir: süre sınırı yoktur, ama Bulgaristan dışında AB genelinde otomatik bir hak da vermez.

Statünün şartlarını ve kimlerin hak kazandığını ayrıca ele aldık; oraya bakmadan önce şunu bilin: bu yazıdaki her adım, gerekçenizin zaten oturmuş olduğunu varsayar. Gerekçe tartışmalıysa, dosya ne kadar düzgün olursa olsun süreç ilerlemez.

Hangi süre size ait: üçüncü ülke ile AB hattı aynı değil

İnternette dolaşan „Bulgaristan'da beş yıl kalan daimi ikamet alır“ cümlesinin büyük bölümü AB vatandaşları için yazılmış kaynaklardan kopyalanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı üçüncü ülke vatandaşıdır ve onun rejimi Yabancılar Kanunu'nda ayrı maddelerde düzenlenir. Kanunda beş yıllık kesintisiz ikamet gerçekten birçok halin ortak şartıdır — örneğin daimi ikamet sahibi bir yabancıyla en az beş yıl önce kurulmuş evlilik hâlinde ve Bulgar vatandaşının aile üyesi hâlinde metin açıkça son beş yılın kesintisiz geçmiş olmasını arar. Ama her hâl aynı süreye bağlı değildir. Bu yüzden doğru soru „beş yıl doldu mu“ değil, „benim durumum kanunun hangi bendine giriyor ve o bent hangi süreyi arıyor“ olmalıdır; bunu Migrasyon Müdürlüğü'ne sorup yazılı olarak teyit ettirin.

Beş yıl nasıl sayılır

Süre arayan hallerde sayım, kalışın yasal ve kesintisiz olmasına bakar. Yani beş yılı takvimden değil, izin belgelerinizden ve kayıtlarınızdan sayarsınız. Uygulamada dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır: iki izin arasında kalan boşluk günleri, izin süresi biterken zamanında yapılmayan uzatma, gerekçenin ortada değişmesi (öğrencilikten çalışmaya geçerken izin türünün doğru güncellenmemesi) ve uzun süreli yurt dışı çıkışlar.

• •İzin tarihlerini bir çizelgeye dökün: her kartın başlangıç ve bitiş günü, aradaki her boşluk görünsün.
• •Adres kaydınızın kesintisiz olduğunu belediye kaydından kontrol edin; taşınmalarda kayıt güncellenmemişse zincirde delik oluşur.
• •Pasaport giriş-çıkış kayıtlarınızı çıkarın; ülke dışında geçen uzun dönemler idarenin ilk baktığı yerdir.
• •Gerekçe değişikliklerini belgeleyin: eski sözleşmenin bitişi ile yenisinin başlangıcı arasındaki gün farkı önemlidir.
• •Eski kartlarınızın fotokopilerini saklayın; kaybolan bir kartın tarihini sonradan kanıtlamak zordur.

Süre dışında açılan kapılar

Yabancılar Kanunu, beş yıllık süreye bağlı olmayan başka haller de tanır. Bunlar arasında Bulgar kökenli olmak, Bulgar vatandaşının ana babası olmak ve daimi ikamet sahibi bir yabancıyla kurulan uzun süreli evlilik bulunur. Evlilik halinde kanun iki ayrı süreyi birlikte arar: evliliğin en az beş yıl önce kurulmuş olması ve başvuranın ülkede beş yıl yasal ve kesintisiz yaşamış olması. Yani „evlendim, hemen daimi ikamet alırım“ beklentisi mevzuatta karşılık bulmaz.

Bulgar kökenli başvuranlar için harç tarafında da bir ayrıcalık vardır: İçişleri Bakanlığı tarifesine göre Bulgar kökenli yabancılar ikamet izni harçlarının yüzde beşini öder. Bu, kökenin belgelenmesine bağlıdır; köken belgesinin nasıl alındığı ayrı bir konudur.

Başvuru ne zaman yapılır, karar ne kadar sürer

İçişleri Bakanlığı'nın daimi ikamet usulünü anlatan yayınına göre başvuru şahsen yapılır; İçişleri Bakanlığı'nın idari hizmetler kaydındaki (ИИСДА) daimi ikamet sayfası, başvuru zamanını izinli kalış süresinin dolmasından 2 ay öncesi olarak yazar. Sayfa bu süreyi, kanunun 25. maddesinin okuduğumuz ilk beş bendi için aynı biçimde belirtir. Bu, süreçte kaçırılmaması gereken bir takvim noktasıdır: son haftaya bırakılan bir dosya, süre şartını kendi eliyle bozar. Aynı sayfaya göre başvurunun karara bağlanması için öngörülen süre 2 aydır; hukuki ya da fiilî karmaşıklık varsa veya ek belge isteniyorsa bu süre 2 ay uzatılabilir.

Dosyanın omurgası

1. 1

   Süre kanıtını hazırlayın

   Geçmiş izinlerin listesi, adres kayıtları ve seyahat kayıtları. Bu, dosyanın gerçek gövdesidir; geri kalan belgeler bunu destekler.
2. 2

   Gerekçe belgesini tazeleyin

   Köken belgesi, evlilik kaydı, soybağı belgesi ya da hangi hale dayanıyorsanız onun güncel resmî örneği. Yabancı belgelerde apostil ve yeminli Bulgarca çeviri gerekir.
3. 3

   Ülke içi şartları belgeleyin

   Kalınacak yerin belgesi (tapu ya da noter onaylı kira sözleşmesi), geçerli sağlık sigortası ve talep edilirse geçim kaynağı kaydı.
4. 4

   Harcı yatırın ve başvuruyu açın

   Başvuru, ikamet ettiğiniz ilin Migrasyon birimine yapılır. Harç dekontu dosyanın ayrılmaz parçasıdır.
5. 5

   Karardan sonra kartı ve kaydı tamamlayın

   Olumlu karar tek başına yetmez: kart basımı, teslim ve adres kaydının güncellenmesi ayrı adımlardır.

Ret gelirse

Ret kararı idari bir işlemdir ve idari yargı yolu açıktır. Pratikte önemli olan, ret gerekçesinin hangi kategoriye girdiğini doğru okumaktır: eksik belge kaynaklı ret ile süre kesintisi kaynaklı ret aynı şey değildir. Birincisi tamamlanıp yeniden açılabilir; ikincisi çoğu zaman beklemeyi ve süreyi yeniden kurmayı gerektirir. Karar metnindeki dayanak maddeyi not edin ve süreleri kaçırmayın.

Statü aldıktan sonra

Daimi ikamet süresiz bir statüdür ama elinizdeki kart süresizdir demek değildir; kartın kendi geçerlilik tarihi vardır ve zamanı geldiğinde yenilenir. Statü, kişisel kimlik numarasının (EGN) verilmesiyle birlikte gündelik hayatı belirgin biçimde kolaylaştırır: banka, sağlık kaydı, araç tescili ve elektronik hizmetler artık standart akışta yürür. Buna karşılık statü, uzun süreli ülke dışı yaşamla kaybedilebilir; kanun bu konuda ayrı hükümler taşır.

Kanunun 25. maddesindeki hallar ve süreleri

İçişleri Bakanlığı'nın idari hizmetler kaydındaki daimi ikamet sayfası (10 Ekim 2026'da okundu), izni Migrasyon Müdürlüğü müdürünün verdiğini, belgenin süresiz (kalıcı) olduğunu ve hizmetin yalnızca AB, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre vatandaşı olmayanlara sunulduğunu yazar. Her hal için ayrı bir bent ve ayrı bir süre vardır; ilk beşi şöyledir:

• •Bent 1: Bulgar kökenli yabancılar; sayfada bu bent için ayrı bir ikamet süresi yazılmaz, belge listesinde doğum belgesi (alınamıyorsa Yurt Dışındaki Bulgarlar Devlet Ajansı'nın belgesi) sayılır.
• •Bent 2: daimi ikamet sahibi bir yabancıyla yapılan medeni evliliğin üzerinden 5 yıl geçmiş olması ve ülkede 5 yıl yasal ve kesintisiz yaşanmış olması; eş, kanunun 6., 7. ya da 8. bendindeki bir daimi ikamet statüsüne sahipse ikamet şartı aranmaz.
• •Bent 3: Bulgar vatandaşının ya da ülkede daimi ikamet eden bir yabancının evlenmemiş reşit olmayan çocukları.
• •Bent 4: Bulgar vatandaşının, ona kanunun gerektirdiği bakımı sağlayan ve ülkede 3 yıl yasal ve kesintisiz yaşamış olan ebeveynleri.
• •Bent 5: başvurudan önceki son 5 yıl içinde ülkede yasal ve kesintisiz yaşamış olmak ve bu sürede toplam 30 aydan fazla yurt dışında bulunmamış olmak; kanunun 24v maddesindeki hallerde yalnızca ikamet süresinin yarısı sayılır.

Genel gerekçede aranan belgeler ve itiraz süresi

Aynı sayfa, bent 5 için başvuru dosyasında şunları sayar: İçişleri Bakanlığı tarifesine göre ödenmiş devlet harcının belgesi (tutar eski para biriminde yazılıdır, bu yüzden burada verilmez), pasaport kopyası ve girişte vize gerekiyorsa vize ile son giriş damgası, güvence altına alınmış konut kanıtı, sosyal yardım sistemine başvurmadan geçinmeyi sağlayan istikrarlı, düzenli ve yeterli gelirin kanıtı (tutar asgari aylık ücretten ya da asgari emekli aylığından az olamaz) ve ilk başvuruda uyruğu olduğunuz ülkeden ya da genellikle ikamet ettiğiniz ülkeden adli sicil belgesi. Başvuru, Migrasyon Müdürlüğü'ne ya da il İçişleri müdürlüklerindeki Migrasyon birimlerine şahsen verilir.

Karar bir idari işlemdir. Sayfaya göre idari işlem, tebliğinden itibaren 14 gün içinde Idari Usul Kanunu'na göre üst idari makama ya da idare mahkemesine itiraz edilebilir; bu süre başvurunun karara bağlanma süresinden ayrıdır.

Sık sorulanlar

İlgili konular