Bulgaristan ikamet izni türleri ve farkları

Bulgaristan'da yabancıların kalış hakkı tek bir belgeye değil, birbirinden hukuken farklı üç statüye dayanır. İkisi ulusal mevzuattan, biri AB mevzuatından gelir; süreleri, yenilenme mantıkları ve verdikleri haklar aynı değildir. Hepsinin yetkili kurumu İçişleri Bakanlığı'na bağlı Migrasyon Müdürlüğü'dür.

Vize ve ikamet · Son gözden geçirme: 2026-08-16

Üç statü, üç farklı mantık

Adlandırmalar Bulgarcadaki resmî terimlerdir. Hangi statüye hak kazandığınızı Migrasyon Müdürlüğü değerlendirir.
Statü	Ne anlama gelir	Tipik dayanağı
Продължително — süreli ikamet	Belirli süreli izin; gerekçe devam ettiği sürece yenilenir	Çalışma, öğrenim, aile birleşimi, ticari faaliyet
Дългосрочно — AB uzun süreli mukim	AB mevzuatına dayanan statü; diğer üye devletlerde de haklar doğurabilir	Kesintisiz ve yasal ikametin AB'nin aradığı süreyi doldurması
Постоянно — süresiz ikamet	Süre sınırı olmayan ulusal statü; statü değil yalnız kart yenilenir	Bulgar vatandaşıyla aile bağı, Bulgar kökeni ve kanunda sayılan diğer dar hâller

Ayrımı kavramanın en sağlam yolu şu soruyu sormaktır: statü neye bağlı? Süreli ikamette dayanak dışarıdadır — işiniz, okulunuz ya da aile bağınız sona ererse izin de yenilenmez. AB uzun süreli mukim statüsünde dayanak geçmiş ikametinizin kendisidir ve statü, AB mevzuatı sayesinde sınır ötesi bir değer taşır. Süresiz ikamette ise dayanak kişisel bağınızdır ve statü zamanla değil ancak kanunda sayılan sebeplerle sona erer.

Süreç nerede yürür

Başvurular Migrasyon Müdürlüğü'nün bölge birimlerine yapılır. Değerlendirme olumlu sonuçlanırsa yabancıya bir ikamet kartı düzenlenir ve kişiye yabancı kimlik numarası (ЛНЧ) verilir. Bu numara sonraki her işlemin anahtarıdır: banka hesabı, vergi kaydı, sağlık sigortası ve okul kaydı hep onun üzerinden yürür. Statünün yenilenmesi ile kartın yenilenmesi ayrı işlemlerdir; süresiz statüde bile kartın kendisi periyodik olarak yenilenir.

AB vatandaşları bu sistemin dışında

AB, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre vatandaşları ile onların aile üyeleri ayrı bir rejime tabidir. Onlar için düzenlenen belge bir izin değil, serbest dolaşım hakkının kaydını tutan bir belgedir; şartları da üçüncü ülke vatandaşlarına göre belirgin biçimde hafiftir. Aynı evde yaşayan bir aile, üyelerinin vatandaşlığına göre iki farklı rejim altında olabilir — bu, uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur.

Statü nasıl kaybedilir

İzne dayanak olan gerekçenin ortadan kalkması ve yeni bir dayanağın kurulmaması.
Ülke dışında mevzuatın öngördüğünden uzun süre kesintisiz kalınması.
Adres kaydının yapılmaması ya da fiilen oturulmayan bir adresin bildirilmesi.
Başvuruda gerçeğe aykırı beyan ya da sahte belge kullanılması.

İkamet, vatandaşlık ve vergi mükellefiyeti üç ayrı şeydir

İkamet izniniz olması sizi otomatik olarak Bulgaristan vergi mükellefi yapmaz; vergi mükellefiyeti kendi kriterlerine göre belirlenir. Vatandaşlık ise büsbütün ayrı bir süreçtir ve başka bir kurum tarafından yürütülür.

Süreler ve şartlar bu sayfada sayı olarak verilmez

Statülerin süresi, yenileme aralıkları, aranan asgari ikamet süresi ve ülke dışında kalınabilecek süre mevzuatla belirlenir ve değişebilir. Bağlayıcı bilgi Migrasyon Müdürlüğü'nün duyuruları ile yürürlükteki kanun metnidir; kendi durumunuz için avukata danışın.

Bu bir hukuki veya mali tavsiye değildir

Bu sayfa süreci genel hatlarıyla açıklar ve yetkili kurumların resmî kaynaklarına yönlendirir. Kendi durumunuza özel kararlar için bir avukata, mali müşavire veya ilgili kuruma başvurun. Kurallar ve tutarlar zaman içinde değişir.

Sık sorulanlar

Süreli ikametten süresiz ikamete otomatik geçiş var mı?

Hayır. Her statünün kendi şartları ve ayrı bir başvurusu vardır. Uzun süre yasal olarak ikamet etmiş olmak bazı statüler için bir koşuldur, ama tek başına kendiliğinden statü değişikliği doğurmaz.

AB uzun süreli mukim statüsü diğer AB ülkelerinde işime yarar mı?

Bu statü AB mevzuatına dayanır ve belirli koşullarla başka bir üye devlette ikamet talebini kolaylaştırabilir. Otomatik bir yerleşme hakkı vermez; hedef ülke kendi usulünü uygular.

İkamet iznim varken Bulgaristan dışında uzun süre kalabilir miyim?

Her statü için ülke dışında kesintisiz kalınabilecek bir sınır vardır ve bu sınırın aşılması statünün sona ermesine yol açabilir. Uzun bir ayrılık planlıyorsanız önceden Migrasyon Müdürlüğü'nden durumunuzu teyit edin.