Bulgaristan'da şirket muhasebeci tutmak zorunda mı?

Şirket ve vergi · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Kanunun gerçekten söylediği: kişi değil, nitelik

Muhasebe Kanunu bir „muhasebeci istihdam etme“ yükümlülüğü koymaz; „finansal tablo düzenleyicisi“ (съставител на финансови отчети) diye bir rol tanımlar ve bu rolü kimin üstlenebileceğini eğitim ile kıdem eşiklerine bağlar. Doğrulanmış eşikler şunlardır: yüksek muhasebe-iktisat eğitimi ve muhasebe, iç/dış denetim, mali teftiş, vergi incelemesi ya da muhasebe ve kontrol öğretmenliği alanında kıdem — yüksek lisans derecesinde iki yıl, lisans derecesinde üç yıl, meslek yüksekokulu derecesinde dört yıl; başka bir yüksek iktisat eğitimiyle beş yıl; orta iktisat eğitimiyle sekiz yıl. Aynı ölçü, tabloyu imzalayan muhasebe şirketi yöneticileri için de geçerlidir.

Bu, yeni gelen kurucular için önemli bir ayrımdır. Şirketin günlük fişini kesmek, faturayı düzenlemek, banka hareketini takip etmek için kimseyi işe almak zorunda değilsiniz; bunların büyük kısmını kendiniz yapabilirsiniz. Ama yılın sonunda ortaya çıkan finansal tabloyu düzenleyecek kişi kanunun tarif ettiği kişidir ve yabancı bir kurucunun bu tarife uyması istisnadır. Uygulamada bu, „muhasebe bürosuyla sözleşme“ demektir.

Sorumluluk kimde: yönetici

Muhasebe bürosuyla çalışmak sorumluluğu devretmez. Ekonomi Bakanlığı'nın işletme el kitabında açıkça yazdığı gibi, yıllık finansal tablonun hazırlanmasından, içeriğinden ve ilan edilmesinden işletmenin yöneticisi sorumludur. Yani „muhasebecim halleder“ cümlesi hukuken bir savunma değildir: eksik ya da geç ilan edilen bir tablonun sonucu şirketin ve yöneticisinin üzerinde kalır. Bu yüzden büroyla sözleşme yaparken hangi işin kimde olduğu — belge teslim takvimi, beyan sorumluluğu, ilan işlemi — yazılı olmalıdır.

Faaliyet yoksa da yükümlülük var

„Şirketi kurdum ama hiç çalışmadı, o zaman muhasebeye gerek yok“ en pahalı yanlış anlamalardan biridir. Faaliyette bulunmayan işletme, bu durumu Ticaret Sicili'ne beyan eder; doğrulanmış kural, bu beyanın izleyen yılın 30 Haziran'ına kadar ve faaliyetin bulunmadığı ilk raporlama dönemi için bir kez yapılmasıdır. Yani „sıfır“ bir dönem bile bir işlem üretir. Bu beyanı atlayan şirket, sicilde eksik görünür ve ilerideki her işlemde — banka, ihale, satış — bu eksiği kapatmak zorunda kalır.

• •Yıllık finansal tablo: 31 Aralık itibarıyla hazırlanır; kanunun aradığı hâllerde Ticaret Sicili'nde ilan edilir.
• •Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi: НАП'a verilir. Kurumlar vergisi oranı ЗКПО'nun 20. maddesine göre yüzde 10'dur.
• •İstatistik bildirimi: НСИ'ye verilen yıllık faaliyet raporu ayrı bir yükümlülüktür.
• •Muhasebe belgelerinin saklanması: kanun belge türüne göre saklama süreleri belirler; şirket kapansa bile bu yük devam eder.
• •KDV kaydı varsa: aylık beyan ve defter disiplini eklenir; bu, muhasebe yükünü en çok artıran tek adımdır.
• •Çalışan varsa: iş sözleşmesi bildirimleri ve aylık sigorta beyanları muhasebe akışının içine girer.

Kendi muhasebenizi tutmak: nerede biter

Küçük ve tek kişilik bir şirkette günlük kaydı kendiniz tutmak makuldür ve maliyeti düşürür. Sınır üç yerde çıkar: (1) yıl sonu tablosunu imzalayacak nitelikli kişi gerekir; (2) KDV kaydı sonrası aylık beyan ritmi hata affetmez ve hatanın bedeli faiz ve cezadır; (3) çalışan istihdamı, ayrı bir mevzuat katmanını — iş hukuku ve sigorta bildirimleri — devreye sokar. Bu üç eşikten biri geçildiğinde „kendim yaparım“ genellikle daha pahalıya gelir.

2026 için not edilmesi gereken bir değişiklik daha var: Merkezî İdari Bilgi Sistemi „Tek Giriş Noktası“nın devreye girmesi planlanıyor; bu sistemle Muhasebe Kanunu kapsamındaki yıllık finansal tablo ile İstatistik Kanunu kapsamındaki yıllık faaliyet raporunun aynı anda sunulması öngörülüyor. Sistemin fiilî işleyişini yıl içinde resmî duyurulardan takip edin — geçiş dönemlerinde teslim yolu değişebilir.

Sık sorulanlar

İlgili konular