Bulgaristan'da evlilik belgesi ve nikâh işlemleri

Resmî belgeler ve kurumlar · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Evliliği kuran işlem hangisidir

Bulgar hukukunda evlilik, medenî hâl memurunun önünde kurulur. İki tarafın irade beyanı, iki tanığın imzası ve memurun imzasıyla düzenlenen kayda акт за граждански брак denir. Bu kayıt belediyede kalır; size verilen kâğıt ise ona dayanan удостоверение за сключен граждански брак'tır. Doğum belgesindeki mantığın aynısı burada da geçerlidir: elinizdeki nüsha kaybolursa yenisi aynı kayıttan üretilir, kayıtta hata varsa yeni nüsha o hatayı taşır.

Bunun en çok gözden kaçan sonucu şudur: yalnız dinî nikâh kıydıysanız Bulgar hukuku sizi evli saymaz. Eşinizin sağlık sigortası hakkı, ortak mal rejimi, aile birleşimi başvurusu, mirasta eş payı — hepsi belediye kaydına bağlıdır. Dinî törenin yeri kültüreldir, hukukî değildir.

Nikâh için hazırlanacaklar

Belediye başvuruyu alırken tarafların kimliğini, evlenme ehliyetini ve kanunun aradığı beyanları kontrol eder. Aile Kanunu'nun aradığı çerçeve şudur — ayrıntı ve güncel metin için kanunun kendisine bakın:

• •Geçerli kimlik belgeleri.
• •Tarafların medenî hâline ilişkin beyanları — mevcut bir evliliğin bulunmadığı esastır.
• •Kanunun aradığı sağlık belgesi; hangi belgenin ve hangi tarihten yeni olmasının istendiğini belediye söyler.
• •Soyadı tercihi: kanun eşlere kendi soyadını korumak, diğerinin soyadını almak ya da eklemek seçeneklerini tanır. Bu tercih nikâh anında beyan edilir — sonradan değiştirmek ayrı bir işlemdir.
• •Mal rejimi tercihi: kanunî mal ortaklığı, kanunî mal ayrılığı ya da sözleşmeye dayalı rejim. Ortaklık dışında bir rejim seçiliyorsa, imzaları noterce onaylanmış ortak beyan sunulur.
• •İki tanık — kayıt onların imzasıyla tamamlanır.

Yabancı bir eşle evlenmek

Bulgaristan'da nikâh kıyacak yabancı, kendi ülkesinin makamından evlenme engeli bulunmadığını gösteren bir belge getirir. Bu belge kişinin adını, doğum tarihini, cinsiyetini ve medenî hâlini göstermeli, usulüne uygun tercüme ve tasdik edilmiş olmalıdır. Belediye tarafında bunun aynası da vardır: 2073 numaralı hizmet, yabancı bir kişinin Bulgaristan'da evlenebilmesi için gereken belgeyi düzenler.

1. 1

   Eşinizin ülkesindeki belgeyi erken isteyin

   Bu belgelerin çoğunda kısa bir geçerlilik penceresi vardır; çok erken alınmış belge nikâh gününe yetişmez, çok geç alınmış belge nikâhı erteletir.
2. 2

   Tasdik zincirini tamamlayın

   Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde apostil, diğerlerinde konsolosluk tasdiki. AB içinde düzenlenmiş belirli medenî hâl belgelerinde çok dilli standart form apostil ihtiyacını kaldırabilir.
3. 3

   Yeminli tercümeyi yaptırın

   Tercümenin kabul edilen biçimini belediyeden teyit edin; "herhangi bir tercüman" her yerde geçmez.
4. 4

   Belediyeyle tarih ve dil konusunda anlaşın

   Taraflardan biri Bulgarca bilmiyorsa tören sırasında tercüman bulunması istenebilir. Bunu son gün öğrenmek yerine başvuruda sorun.
5. 5

   Nikâhtan sonra belgeyi kontrol edin

   Adların yazımı, doğum tarihleri ve soyadı tercihi kayıtta doğru mu — daha gişedeyken okuyun.

Bulgar vatandaşı olarak yurt dışında evlenmek

Yurt dışında evlenecek Bulgar vatandaşından, o ülkenin makamı çoğu zaman "evlenmesine engel yoktur" belgesi ister. Bunun karşılığı 2017 numaralı belediye hizmetidir: Bulgar vatandaşının yurt dışında evlenmesi için düzenlenen belge. Belge kendi belediyenizden alınır ve hedef ülkede kullanılabilmesi için ayrıca tasdik gerekebilir.

Yurt dışında yapılan evliliğin Bulgaristan'a işlenmesi

Yurt dışında evlendiyseniz ve taraflardan biri Bulgar vatandaşıysa, evlilik Bulgar kütüğüne işlenmelidir. Bunun hizmeti 2080'dir: yurt dışında düzenlenmiş medenî hâl kaydına dayanarak Bulgar aktının düzenlenmesi. Yetkili belediye, Bulgar vatandaşı eşin daimî adresine göre belirlenir.

Bu adımı atlamak sessiz bir sorundur: Bulgaristan'da hâlâ "bekâr" görünürsünüz. Sonucu genellikle en kötü anda ortaya çıkar — eş için oturum başvurusunda, ortak konut alımında, sağlık sigortasında ya da mirasta. Evlendiğiniz ülkede her şey doğru olabilir; Bulgar kaydı ayrı bir defterdir ve kendiliğinden güncellenmez.

1. 1

   Yabancı evlilik belgesini tam nüsha olarak alın

   Özet nüshalar bazı belediyelerce kabul edilmez.
2. 2

   Apostil ya da konsolosluk tasdikini tamamlayın

   AB içi belgelerde çok dilli standart formu da isteyin.
3. 3

   Bulgarcaya tercüme ettirin

   Kabul edilen usulde; bkz. [yeminli tercüme](/bilgi/bulgaristan-yeminli-tercume).
4. 4

   Daimî adresinizin belediyesine başvurun

   Hizmet 2080. Soyadı değişikliği varsa kimlik belgelerinin de yenilenmesi gerekeceğini hesaba katın.
5. 5

   Kayıt açıldıktan sonra Bulgar belgesini isteyin

   Artık Bulgar evlilik belgesi ve dublikatı alabilirsiniz.

Evlilik belgesinin dublikatı

Belge kaybolduğunda ya da bir kuruma verilip geri alınamadığında yenisi istenir: 2037 numaralı hizmet. Talep, kayıttan hak türeten kişilerce yapılabilir — eşler ve kanunî temsilcileri; üçüncü kişi için noter onaylı vekâletname aranır. Yetkili idare, nikâhın kıyıldığı belediyedir; büyük şehirlerde ilgili ilçe idaresidir.

Harç ve süre

Tek bir ulusal tarife yoktur. Yerel Vergiler ve Harçlar Kanunu harç alınabilecek hizmetleri sayar, tutarı her belediye kendi meclisinin yönetmeliğiyle belirler; hız kademelerinin gün sayısı da aynı yönetmelikte durur. Bu yüzden internette gördüğünüz bir rakamı kendi belediyenize uygulamayın. (Kaynak: eGov.bg hizmet tanımları ve belediye yönetmelikleri, 23 Ağustos 2026'da alındı; güncel değeri kendi belediyenizin resmî sayfasından teyit edin.)

Belgeyi yurt dışında kullanmak

AB içinde 2016/1191 sayılı Tüzük kapsamındaki evlilik belgeleri için apostil aranmaz ve belgeye çok dilli standart form eklenebilir; form belgeyi düzenleyen belediyeden istenir, bağımsız hukukî değeri yoktur ve harcı eşlik ettiği belgenin harcını aşamaz. AB dışında — örneğin Türkiye'de — klasik yol geçerlidir: apostil ve yeminli tercüme. Evliliğin Türk nüfus kütüğüne işlenmesi Türk makamlarının kendi usulüne tabidir; Bulgar belediyesi yalnız belgeyi üretir.

Nikâh gününe kadar takvim

Nikâh bir randevu değil, bir dosyadır. Belgelerin bir kısmının kısa geçerlilik penceresi olduğu için sıralama önemlidir: çok erken toplanan evrak nikâh gününe yetişmez, çok geç toplanan evrak töreni erteletir. Pratikte işleyen sıra şudur.

1. 1

   Belediyeyle ön görüşme

   Hangi belgeleri, hangi tarihten yeni istediklerini ve tarih rezervasyonunun nasıl yapıldığını yazılı olarak alın. Bu tek adım, sonraki üç sorunun yarısını çözer.
2. 2

   Yabancı taraf belgelerini başlatın

   Yurt dışından gelecek belge en uzun süren kalemdir: düzenlenmesi, apostili ve tercümesi ayrı ayrı zaman alır.
3. 3

   Tarihi rezerve edin

   Popüler tarihler ve hafta sonları erken dolar. Rezervasyonun bir ön ödeme gerektirip gerektirmediğini sorun.
4. 4

   Yerel belgeleri son haftalarda toplayın

   Kanunun aradığı sağlık belgesi gibi kalemler nikâha yakın alınır; geçerlilik penceresi bunu gerektirir.
5. 5

   Mal rejimi kararını nikâhtan önce verin

   Ortaklık dışında bir rejim seçecekseniz noter aşaması ayrı bir randevudur ve tören gününe bırakılamaz.
6. 6

   Tören ve belge

   Kayıt imzalanır, belge düzenlenir. Belgeyi salondan ayrılmadan okuyun.

Tören nerede yapılabilir

Nikâh belediyenin tören salonunda kıyılabildiği gibi, birçok belediye salon dışında da tören düzenler — bahçe, otel, tarihî mekân. Bunun idarî karşılığı iki şeydir: mekânın belediyece kabul edilmesi ve ek bir hizmet bedelinin doğması. Bu bedel de belediye meclisinin yönetmeliğinde yer alır, yani belediyeden belediyeye değişir; tören türünü seçmeden önce tarifeye bakın. Dinî tören yapılacaksa bunun ayrı ve hukuken sonuçsuz bir tören olduğunu unutmayın — sıralamayı ona göre kurun.

Evlilikten sonra değişen belgeler

Soyadı değiştiyse zincir başlar ve bu zinciri kimse sizin yerinize yürütmez. Kayıt güncellendiği hâlde elinizdeki belgeler eski adı taşımaya devam eder ve bir noktada ikisi çakışır.

• •Kimlik kartı ve pasaport — yeni ada göre yenilenir.
• •Ehliyet ve araç ruhsatı.
• •Banka hesapları, kredi ve sigorta sözleşmeleri.
• •Tapu ve kadastro kayıtlarındaki ad; taşınmaz satışında bu fark sorun çıkarır.
• •İşveren, sosyal güvenlik ve sağlık sigortası kayıtları.
• •Diploma ve mesleki belgeler — bunlar genellikle eski adla kalır; o zaman ad değişikliğini gösteren belge zinciri gerekir.

Evliliğin sona ermesi

Boşanma ya da eşin ölümü, evlilik kaydını silmez — kaydın yanına işlenir. Bu yüzden "medenî hâl" sorulduğunda ibraz edilen belge çoğu zaman evlilik belgesi değil, medenî hâli gösteren ayrı bir belediye belgesidir. Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Bulgaristan'da sonuç doğurması ise ayrı bir konudur ve kararın tanınması gerekir; bu, belediye gişesinde çözülen bir iş değildir. Yeniden evlenmeyi planlıyorsanız bu adımı erken başlatın, çünkü tanıma süreci nikâh takviminden uzun sürebilir.

Nikâh oturum vermez: sık karşılaşılan üç yanlış inanış

1. 1

   "Bulgar vatandaşıyla evlenince oturum otomatik gelir"

   Gelmez. Evlilik, aile bağına dayalı bir başvurunun DAYANAĞIDIR; başvurunun kendisi ayrıca yapılır, kendi belgeleri ve kendi süreleri vardır. Ayrıntı: [aile birleşimi başvurusu](/bilgi/bulgaristan-aile-birlesimi-basvurusu).
2. 2

   "Evlenince vatandaşlık hemen olur"

   Olmaz. Evlilik vatandaşlık yollarından birinin şartlarını etkileyebilir, ama kendiliğinden vatandaşlık doğurmaz ve süreler kısadır sanılandan uzundur.
3. 3

   "Yurt dışındaki nikâhımı burada kaydettirmeme gerek yok"

   Gerek vardır. Kaydetmediğiniz sürece Bulgar kayıtlarında medenî hâliniz değişmez ve bunun sonuçları oturumdan mirasa kadar yayılır.

Nikâhın maliyeti neyden oluşur

Burada da tek bir rakam vermek yanıltıcı olur, çünkü kalemlerin bir kısmı belediye tarifesine, bir kısmı da tamamen sizin tercihinize bağlıdır. Bütçe yaparken kalemleri ayırın:

• •Tören hizmeti — salon içi ya da salon dışı; belediye tarifesinde ayrı satırlardır.
• •Belge harçları — evlilik belgesi, gerekiyorsa dublikat ve çok dilli form.
• •Yabancı taraf belgelerinin masrafı — düzenleme, apostil, tercüme; genellikle en büyük kalem budur.
• •Noter masrafı — mal rejimi beyanı ya da vekâletname gerekiyorsa.
• •Nikâh sonrası belge yenileme — kimlik, pasaport, ehliyet.
• •Tüm ödemeler euro cinsindendir.

Gişede işe yarayan Bulgarca cümleler

Evliliğin çocuklara etkisi

Evlilik, taraflardan birinin önceki çocuklarının kayıtlarını kendiliğinden değiştirmez. Çocuğun soyadının değişmesi ayrı bir işlemdir ve kendi şartları vardır; evlenen kişinin soyadı değiştiği hâlde çocuğunki eskisi kalır. Bu, okul ve seyahat işlemlerinde "ebeveyn miyim değil miyim" sorusuna yol açabildiği için, ad zincirini gösteren belgeleri (doğum belgesi + evlilik belgesi) birlikte taşımak pratik bir alışkanlıktır. Uluslararası seyahatte tek ebeveynle çıkışta ek belge istenebildiğini de hesaba katın.

Belgede hangi bilgiler yer alır

Evlilik belgesi yalnız "evlendiler" demez; sonraki bütün hukukî sonuçların dayanağı olan verileri taşır. Belgeyi teslim aldığınız anda bu alanların hepsini okuyun.

• •Tarafların ad, soyad ve kimlik bilgileri — üç parçalı Bulgar ad yapısına dikkat edin.
• •Nikâhın tarihi ve yeri — sonraki her hesaplama (mal rejimi, oturum süresi, miras) bu tarihten başlar.
• •Nikâhtan sonra tarafların taşıyacağı soyadı.
• •Seçilen mal rejimi.
• •Kaydın numarası ve düzenleyen belediye — dublikat isterken bu bilgiler işinizi hızlandırır.

Evlilik dışı birliktelik

Sıkça sorulan bir soru: uzun süredir birlikte yaşayan ama evlenmemiş çiftler Bulgar hukukunda hangi konumdadır? Kısa cevap, evliliğin sonuçlarının birlikte yaşamaya kendiliğinden bağlanmadığıdır. Mal ortaklığı, eşe tanınan miras payı ve aile bağına dayalı oturum gibi sonuçlar evliliğe bağlıdır. Bu, birlikte yaşayan çiftlerin hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmez — çocuklarla ilgili haklar ve yükümlülükler evlilikten bağımsızdır, ve sözleşmelerle bazı konular düzenlenebilir. Ama "yıllardır birlikteyiz, evli sayılırız" varsayımı Bulgaristan'da hukukî bir dayanak değildir; birlikte mülk edinecekseniz bunu tapuda ve sözleşmede açıkça düzenleyin.

Belgeyi Türkiye'de kullanmak

1. 1

   Bulgar belgesini alın

   Nikâhın kıyıldığı belediyeden; gerekirse dublikat.
2. 2

   Apostil alın

   Türkiye Lahey Sözleşmesi'ne taraftır, dolayısıyla apostil yolu geçerlidir. Hangi kurumun apostil vereceği belgeyi düzenleyen kuruma göre değişir.
3. 3

   Yeminli tercüme yaptırın

   Tercümenin nerede yapılacağını hedef kurumdan sorun; bazı işlemlerde Türkiye'de yapılmış tercüme istenir.
4. 4

   Türk makamına başvurun

   Evliliğin Türk nüfus kütüğüne işlenmesi Türk makamlarının usulüne tabidir ve Bulgar belediyesinin işi değildir.
5. 5

   Sonucu doğrulayın

   Tescil sonrası Türk kayıtlarında medenî hâlinizin güncellendiğini kendiniz kontrol edin.

Kontrol listesi

• •Belediyeden istenen belge listesini YAZILI aldım.
• •Yabancı taraf belgesinin geçerlilik penceresini biliyorum.
• •Mal rejimi kararını verdim ve gerekiyorsa noter randevusunu aldım.
• •İki tanık hazır.
• •Tören yeri ve buna bağlı ek hizmet bedeli netleşti.
• •Nikâh sonrası yenilenecek belgelerin listesini çıkardım.
• •Belgeyi yurt dışında kullanacaksam tasdik yolunu ve çok dilli formu planladım.

Nikâhtan sonraki ilk otuz gün

Tören bittiğinde iş bitmez; asıl idarî zincir o gün başlar ve gecikmesi en çok yabancı eşi zorlar. Aşağıdaki sıra çoğu çift için işe yarar.

1. 1

   Belgeyi kontrol edin ve yedekleyin

   Adlar, tarih, soyadı ve mal rejimi doğru mu; taranmış kopyayı iki ayrı yerde saklayın.
2. 2

   Soyadı değiştiyse kimlik belgelerini başlatın

   Kimlik kartı ve pasaport zincirin başıdır; sonraki bütün kayıtlar bu yeni belgeye dayanır.
3. 3

   Yabancı eş için oturum dosyasını planlayın

   Evlilik bir dayanaktır, başvuru ayrıdır ve kendi belge listesi vardır. Adli sicil gibi süresi olan belgeleri en sona bırakın.
4. 4

   Adres kaydını gözden geçirin

   Birlikte oturulacak adres değiştiyse kayıt güncellenir; sağlık, okul ve vergi bu kayda bağlıdır.
5. 5

   Banka, sigorta ve işveren kayıtlarını güncelleyin

   Ad değişikliği bildirilmezse ödeme ve poliçe eşleşmeleri bozulabilir.
6. 6

   Yurt dışı tescil gerekiyorsa başlatın

   Apostil ve tercüme süreleri uzundur; erken başlayan kısa bitirir.

Belgeyi arşivlemek ve tekrar kullanmak

Evlilik belgesi, hayat boyu en sık istenen üç belgeden biridir: oturum, banka, tapu, miras, sigorta, okul. Bu yüzden her seferinde yeniden çıkarmak yerine bir arşiv düzeni kurmak gerçek zaman kazandırır. Aslını nemden ve katlanmaktan uzak tek bir yerde saklayın; taranmış kopyayı iki farklı yerde tutun; üzerine düzenlenme tarihini not edin. Bir kuruma aslını teslim ediyorsanız geri alıp almayacağınızı sorun ve alamayacaksanız aynı gün ikinci bir nüsha isteyin — aynı gişede iki nüsha almak, ay sonra tekrar gitmekten ucuzdur.

• •Yurt dışında kullanacağınız nüshayı ayrı tutun; üzerinde apostil ve tercüme bulunur ve iç işlemlerde gereksizdir.
• •Çok dilli standart form eklendiyse belgeyle birlikte saklayın; ayrı düştüğünde işlevini kaybeder.
• •Dublikat isterken kayıt numarasını bilmek işlemi hızlandırır; onu ilk nüshadan not edin.
• •Soyadı değiştiyse eski adla düzenlenmiş belgeleri atmayın — ad zincirinin kanıtıdır.

Sık sorulanlar

İlgili konular