Bulgaristan'da doğum belgesi çıkarma

Resmî belgeler ve kurumlar · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Üç ayrı kâğıt: akt, udostoverenie, dublikat

Türkçede hepsine "doğum belgesi" deriz; Bulgar idaresi üçünü ayırır ve gişede hangisini istediğinizi söyleyemezseniz zaman kaybedersiniz. Акт за раждане doğum ANINDA düzenlenen ve belediyenin medenî hâl defterinde kalan asıl kayıttır — o sizin elinize verilmez, kurumda kalır. Удостоверение за раждане, o kayda dayanılarak düzenlenen ve size verilen belgedir; ilk nüshası doğum kaydı açılırken bir kez düzenlenir. Дубликат, aynı belgenin sonradan istenen yeni nüshasıdır — kaybolduğunda, yıprandığında ya da bir kuruma teslim edilip geri alınamadığında istenir.

Bunun pratik sonucu şudur: elinizdeki nüsha yıprandıysa "onarmak" diye bir şey yoktur, yeni nüsha istersiniz; kayıtta bir yanlış varsa yeni nüsha istemek işe yaramaz, çünkü yeni nüsha aynı yanlışı taşır — o zaman kaydın kendisinin düzeltilmesi gerekir. Bu ayrımı baştan bilmek, aynı gişeye üç kez gitmenizi önler.

Kim isteyebilir

Kayıttan hak türeten kişiler isteyebilir: belgenin sahibi, ana ve baba, kanunî temsilci ve mahkeme kararıyla yetkilendirilmiş kişiler. Üçüncü bir kişinin sizin adınıza dublikat alması mümkündür ama noter onaylı vekâletname ister; "akrabayım" demek yetmez. Bu, kişisel veri koruması gereğidir: medenî hâl kayıtları herkese açık değildir.

Vekil göndereceksiniz diyelim — vekâletnamede işlemin ADI açıkça yazsın. "Her türlü işlemi yapmaya yetkilidir" biçimindeki genel metinler bazı gişelerde kabul edilir, bazılarında edilmez; "doğum belgesi dublikatı talep etmeye ve teslim almaya yetkilidir" cümlesi tartışmayı bitirir. Vekâletname yurt dışında düzenlendiyse tasdik zinciri de gerekir; ayrıntısı [vekâletname düzenleme](/bilgi/bulgaristan-vekaletname-duzenleme) yazısındadır.

Hangi belediyeye gidilir

Kural basittir: doğum kaydının tutulduğu belediye. Bulgaristan'da doğduysanız bu, doğumun bildirildiği belediyedir — çoğu zaman doğum hastanesinin bulunduğu yer, yani sizin şu an oturduğunuz şehir olmayabilir. Sofya, Plovdiv ve Varna gibi ilçelere bölünmüş büyük şehirlerde ise muhatabınız merkezî belediye değil, kaydın açıldığı ilçe idaresidir (районна администрация). Yanlış ilçeye gitmek en sık yapılan hatadır ve gişe sizi geri çevirir.

Başvuru adım adım

1. 1

   Hizmetin numarasını not edin

   Bulgaristan'da belediye hizmetleri ülke çapında ortak numaralarla tanımlanır. Doğum belgesi dublikatı 2076 numaralı hizmettir. Bu numarayı bilmek, hem kendi belediyenizin sayfasında doğru sayfayı bulmanızı hem gişede doğru şeyi istemenizi sağlar.
2. 2

   Kimliğinizi ve talebinizi hazırlayın

   Geçerli kimlik belgesi ve doldurulmuş talep formu esastır. Vekil gönderiyorsanız noter onaylı vekâletname, kanunî temsilci iseniz temsil yetkisini gösteren belge eklenir.
3. 3

   Hız kademesini seçin

   Belediyelerin çoğu aynı hizmeti normal, hızlı ve ekspres olmak üzere farklı sürelerde sunar; kademe arttıkça harç da artar. Kademelerin gün sayısı ve harcı belediye meclisinin yönetmeliğiyle belirlenir, ülke genelinde tek bir tarife yoktur.
4. 4

   Harcı ödeyin ve makbuzu saklayın

   Ödeme gişede, banka havalesiyle ya da elektronik kanaldan yapılabilir. Ödeme belgesi talebin ekidir; ödemeden işlem başlamaz.
5. 5

   Belgeyi teslim alın ve ADINIZI KONTROL EDİN

   Teslim aldığınız anda ad, soyad, doğum tarihi ve ana-baba adlarını harfi harfine okuyun. Hata varsa gişeden ayrılmadan söyleyin — sonradan düzeltme ayrı bir prosedürdür.

Harç ne kadar? Neden tek bir rakam veremiyoruz

Bu sorunun dürüst cevabı "belediyenize bağlı"dır ve bu bir kaçamak değil, hukukun kendisidir. Yerel Vergiler ve Harçlar Kanunu hangi hizmetlerin harca tabi olduğunu sayar; tutarı ise her belediye kendi belediye meclisinin yönetmeliğiyle belirler. Yani aynı belgenin tarifesi komşu iki belediyede farklı olabilir ve internetteki bir rakamı kendi belediyenize uygulamak yanlış sonuç verir. (Kaynak: eGov.bg hizmet tanımları ve belediye yönetmelikleri, 23 Ağustos 2026'da alındı; güncel değeri kendi belediyenizin resmî sayfasından teyit edin.)

• •Kendi belediyenizin sitesinde "Наредба за определянето и администрирането на местните такси" adlı yönetmeliği arayın — tarife onun ekindedir.
• •Ya da hizmet sayfasında doğrudan "такса" satırına bakın; çoğu belediye kademe kademe yazar.
• •Telefonla sorarken hizmet numarasını (2076) söyleyin — memur doğru satırı saniyede bulur.
• •Ödeme euro cinsindendir; nakit dışı ödeme kabul edilip edilmediğini önceden sorun.

Yurt dışında doğan çocuğun Bulgar kaydı

Çocuk Bulgaristan dışında doğduysa ve Bulgar vatandaşlığı varsa, olayın Bulgar kütüğüne geçirilmesi gerekir — aksi hâlde çocuğun Bulgar kimlik numarası ve kimlik belgesi çıkmaz. Bunun için ayrı bir hizmet vardır: 2080 — yurt dışında düzenlenmiş medenî hâl kayıtlarına dayanarak Bulgar aktının düzenlenmesi. Kayıt, kural olarak annenin daimî adresinin bulunduğu belediyede açılır; anne Bulgar vatandaşı değilse babanın daimî adresi esas alınır.

1. 1

   Yabancı doğum belgesini alın

   Doğduğu ülkenin yetkili makamından tam, açıklamalı nüsha isteyin — özet nüshalar bazen ana-baba bilgilerini taşımaz ve reddedilir.
2. 2

   Tasdikini tamamlayın

   Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde apostil yeterlidir; taraf olmayan ülkelerde konsolosluk tasdiki gerekir. AB içinde düzenlenmiş belgeler için çok dilli standart form apostil ihtiyacını ortadan kaldırabilir (aşağıdaki bölüme bakın).
3. 3

   Yeminli tercümeyi yaptırın

   Belge Bulgarcaya, kabul edilen usulde tercüme edilir. Ayrıntı: [yeminli tercüme](/bilgi/bulgaristan-yeminli-tercume).
4. 4

   Belediyeye başvurun

   Doğru belediye anne (yoksa baba) tarafındaki daimî adrese göre belirlenir. Konsolosluk üzerinden gönderilen kayıtlar Dışişleri Bakanlığı kanalıyla belediyeye ulaşır; bu yolda dosyanın nerede olduğunu takip etmek başvuranın işidir.
5. 5

   Kayıt açıldıktan sonra belgeyi isteyin

   Bulgar aktı düzenlendikten sonra artık Bulgar udostoverenie'si ve dublikatı alabilirsiniz; çocuğun kimlik numarası da bu kayıttan doğar.

Belgeyi başka ülkede kullanmak: iki ayrı yol

Belgeyi Bulgaristan dışında kullanacaksanız iki yoldan biri gerekir ve hangisinin geçerli olduğu hedef ülkeye bağlıdır.

AB içinde: 2016/1191 sayılı AB Tüzüğü, doğum gibi belirli medenî hâl belgeleri için apostil şartını kaldırmış ve belgeye eklenebilen çok dilli standart form getirmiştir. Bu form bağımsız bir hukukî değer taşımaz; asıl belgenin yanına iliştirilir ve tercüme ihtiyacını ortadan kaldırmayı amaçlar. Formun harcı, eşlik ettiği belgenin harcını aşamaz. Formu, belgeyi düzenleyen makamdan (yani belediyenizden) istersiniz — sonradan başka bir kurum ekleyemez. (Kaynak: Tüzük metni ve ГРАО yayını, 23 Ağustos 2026.)

AB dışında, örneğin Türkiye'de: çok dilli form işinize yaramaz; klasik yol geçerlidir — belgeye apostil alınır ve yeminli tercümesi yaptırılır. Türkiye'de doğum kaydının Türk nüfus kütüğüne işlenmesi ayrı bir işlemdir ve Türk makamlarının kendi usulüne tabidir; Bulgar belediyesi bu işlemi yapmaz, yalnız kullanılacak belgeyi üretir.

Ad yazımı: en sinsi tuzak

Bulgar kayıtları Kiril alfabesiyle tutulur, sizin Türk ya da başka bir latin kimliğiniz ise latin harflidir. İkisi arasındaki çeviri tek yönlü değildir: "Şükrü" bir memurun elinde Шюкрю, başkasının elinde Шукру olur; geri çevrildiğinde Shyukryu ya da Shukru çıkar. Sonuç: pasaportunuzdaki yazım ile doğum belgenizdeki yazım tutmaz ve bir gün bir banka, bir tapu ya da bir miras dosyası bunu "başka kişi" olarak okur.

• •Elinizdeki tüm Bulgar belgelerinde ad yazımının AYNI olmasını hedefleyin; farklıysa hangisinin doğru olduğuna karar verip diğerini düzelttirin.
• •Latin harfli yazımın pasaportunuzdaki ile birebir aynı olmasını isteyin — memur kendi çevirisini uygulamak isterse pasaportu gösterin.
• •Farklılık zaten oluştuysa "aynı kişi olduğuna dair" belge (удостоверение за идентичност на лице с различни имена) istenebilir; bu da belediye hizmetidir.
• •Evlilikte soyadı değiştiyse doğum belgesindeki soyadı ESKİ hâliyle kalır — bu bir hata değildir, zinciri evlilik belgesi tamamlar.

Kayıtta hata varsa

Yeni nüsha almak hatayı düzeltmez; asıl kaydın düzeltilmesi gerekir. Basit yazım hatalarında belediye idarî yoldan düzeltebilir. Ama kaydın esasına dokunan değişiklikler (baba hanesi, doğum tarihi, kimliğin kendisi) idarî yoldan çözülmez, mahkeme kararı ister. Hangi yolun geçerli olduğunu belediyenin medenî hâl memuru söyler; "küçük bir harf" sandığınız şeyin hangi kategoriye düştüğünü tahmin etmeyin, sorun.

Kayıt ilk nasıl açılır

Belgenin hayatı, doğumun bildirilmesiyle başlar. Doğumun gerçekleştiği sağlık kuruluşu tıbbî doğum belgesini düzenler; medenî hâl kaydını açan işlem ise bu belgenin belediyeye ulaşması ve акт за раждане'ın düzenlenmesidir. Ana babanın bu aşamadaki asıl işi kâğıt taşımak değil, KARAR VERMEKTİR: çocuğun adı, soyadı ve — ana baba farklı vatandaşlıktaysa — adın hangi alfabede nasıl yazılacağı bu anda kayda geçer ve sonradan değiştirilmesi ayrı bir prosedürdür.

Bu yüzden doğum öncesinde yapılacak en yararlı hazırlık, adın latin ve Kiril yazımını yazılı olarak kararlaştırmaktır. Elinizde pasaportunuz ve varsa eşinizin pasaportu olsun; memura "biz bu yazımı istiyoruz" demek, memurun kendi harf çevirisini uygulamasından çok daha iyi sonuç verir. Bir harf, çocuğun sonraki yirmi yılında bankadan üniversiteye kadar her yerde karşınıza çıkar.

Bulgar ad yapısı: üç parça

Bulgar kayıt sistemi adı üç parça olarak tutar ve bu, formlardaki üç ayrı alanın sebebidir. Türk ad yapısına alışkın biri için bu ilk bakışta kafa karıştırıcıdır, çünkü ortadaki alan bizde yoktur.

Yabancı ana babanın çocuğunda ortadaki alan çoğu zaman babanın adıyla doldurulur ya da boş bırakılır; uygulama belediyeye ve dosyaya göre değişir. Önemli olan, aynı yapının çocuğun BÜTÜN Bulgar belgelerinde tekrar etmesidir. Bir belgede üç parçalı, öbüründe iki parçalı bir ad, sistemlerin kişiyi eşleştirememesine ve "bu belge size ait değil" cevabına yol açar.

Bu belge hangi işlerde istenir

• •Çocuğun kimlik numarasının ve ilk kimlik belgesinin çıkarılması.
• •Kreş, anaokulu ve okul kayıtları.
• •Vatandaşlık ve köken başvuruları — soy bağını gösteren zincirin ilk halkasıdır.
• •Miras dosyaları: mirasçılığın ispatı doğum kayıtları üzerinden kurulur.
• •Evlilik işlemleri ve bazı ülkelerde evlenme ehliyeti belgesi.
• •Sosyal yardım, çocuk yardımı ve sigorta başvuruları.
• •Yurt dışı okul ve üniversite kayıtları — orada apostil ya da çok dilli form ile birlikte istenir.

En sık yapılan altı hata

1. 1

   Yanlış belediyeye gitmek

   Oturduğunuz yer değil, kaydın açıldığı yer yetkilidir. Büyük şehirlerde ilçe de doğru seçilmelidir.
2. 2

   Kayıttaki hatayı yeni nüshayla çözmeye çalışmak

   Yeni nüsha hatayı kopyalar. Önce kayıt düzeltilir, sonra nüsha istenir.
3. 3

   Belgeyi çok erken almak

   Belgenin kendi süresi yoktur ama onu isteyen kurumun "şu kadar süre içinde alınmış olsun" kuralı olabilir. Kuralı önce sorun.
4. 4

   Çok dilli formu sonradan istemek

   Form belgeyi düzenleyen makamdan, belgeyle birlikte istenir. Başka bir kurum sonradan ekleyemez.
5. 5

   Vekâletnamede işlemi adlandırmamak

   "Her türlü işlem" ifadesi bazı gişelerde reddedilir; işlemin adı yazılı olsun.
6. 6

   Belgeyi teslim alırken okumamak

   Ad, tarih ve ana baba bilgilerini gişede kontrol edin; sonradan düzeltme ayrı bir prosedürdür ve zaman alır.

Gişede işe yarayan Bulgarca cümleler

Dil bilmemek bu işlemi imkânsız kılmaz; hazırlıksız gitmek kılar. Aşağıdaki cümleleri telefonunuza kaydedin ya da yazdırıp götürün. Memur okuduğunda ne istediğinizi anlar ve konuşma teknik ayrıntıya değil, işleme odaklanır.

Kaydın sonradan değişebildiği durumlar

Doğum kaydı taşa yazılmış değildir; hukukun öngördüğü hâllerde değişir ve bu değişiklikler belgeye yansır. En sık görülenler tanıma (babalık ilişkisinin sonradan kurulması), evlat edinme ve ad değişikliğidir. Üçünün de kendi usulü vardır; bir kısmı belediyede, bir kısmı mahkemede çözülür. Bu yazının kapsamı bu usullerin ayrıntısı değildir, ama iki pratik uyarı verilebilir: birincisi, kayıt değiştiğinde elinizdeki eski nüshalar geçersiz hâle gelmez ama artık güncel değildir; kurumlar güncel nüsha ister. İkincisi, değişiklik başka ülkelerdeki kayıtlara kendiliğinden yansımaz; çifte vatandaş bir çocukta iki kütüğün de ayrı ayrı güncellenmesi gerekir.

Çifte vatandaş çocuk: iki kütük, iki takvim

Bulgaristan'da doğan ve aynı zamanda başka bir ülkenin vatandaşı olan bir çocuk için iki ayrı idarî hayat başlar. Bulgar tarafında kayıt açılır, kimlik numarası doğar ve belge düzenlenir; diğer ülkenin tarafında ise doğumun o ülkenin kütüğüne bildirilmesi gerekir ve bu genellikle o ülkenin temsilciliği üzerinden yürür. İki tarafın istediği belgeler ve süreler farklıdır.

• •Bulgar belgesinin diğer ülkede kullanılabilmesi için tasdik (apostil ya da çok dilli form) ve tercüme gerekir.
• •Adın iki kütükteki yazımı farklı olursa çocuk ileride iki farklı kişi gibi görünür — bunu ilk günden hizalayın.
• •Bazı ülkeler bildirim için süre sınırı koyar; kendi ülkenizin kuralını doğum öncesinde öğrenin.
• •İki pasaport çıkarılacaksa hangisinin önce çıkacağını planlayın; belge zinciri buna göre kurulur.

Belgeleri saklama düzeni

Bu tür belgeleri en çok zorlayan şey kaybolmaları değil, aranırken bulunamamalarıdır. Basit bir düzen yeter: aslını tek bir yerde saklayın, taranmış bir kopyasını iki farklı yerde tutun ve her belgenin üzerine alınma tarihini not edin. Bir belgeyi bir kuruma teslim ettiğinizde geri alıp almayacağınızı sorun — teslim edilen ve geri gelmeyen belge, bir sonraki başvuruda yeniden alınacak demektir ve bunu önceden bilmek planlama farkı yaratır.

Dört özel durum

1. 1

   Vefat etmiş bir kişinin doğum belgesi

   Miras dosyalarında istenir ve kayıttan hak türeten mirasçılar talep edebilir. Talebe mirasçılık ilişkisini gösteren belgeler eklenir; gişe bunu sorar, çünkü kayıt herkese açık değildir.
2. 2

   Belge yurt dışında kayboldu

   Bulunduğunuz ülkedeki Bulgar temsilciliğinden hangi hizmetlerin verildiğini sorun; verilmiyorsa noter onaylı vekâletnameyle Bulgaristan'daki bir yakınınız dublikatı alıp size gönderebilir.
3. 3

   Evlat edinilmiş çocuk

   Evlat edinme kaydı etkiler ve belgenin içeriği buna göre düzenlenir. Bu alan kişi hukukunun hassas bir bölümüdür; bilgi ve usulü belediyenin medenî hâl biriminden alın.
4. 4

   Ana babadan biri yabancı ve adı Kiril'e çevrilmiş

   Yabancı ana babanın adı Bulgar kaydında Kiril harflerle görünür. Yurt dışında kullanacağınız nüshalarda bu çeviri, pasaporttaki yazımla çelişebilir; çok dilli standart form bu sürtünmeyi azaltır.

Gitmeden önce kontrol listesi

• •Kaydın hangi belediyede ve hangi ilçede açıldığını biliyorum.
• •Hizmet numarasını (2076) yazdım.
• •Kimlik belgem yanımda, gerekiyorsa noter onaylı vekâletname hazır.
• •Hız kademesini ve harcı belediyenin sayfasından okudum.
• •Ödeme için hem kart hem nakit var.
• •Belgeyi yurt dışında kullanacaksam çok dilli formu da isteyeceğim.
• •Adın latin harfli yazımını pasaportla eşleştireceğim.
• •Teslim alırken tüm alanları okuyacağım.

Sık sorulanlar

İlgili konular