AB Mavi Kartı Bulgaristan'da nasıl alınır?

AB üyeliği ve haklar · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Bu yazı kimin için: alışılmış tabloyu tersine çeviren statü

Bu sitedeki AB hakları yazılarının çoğunda cevap şudur: hak AB vatandaşınındır, üçüncü ülke vatandaşının durumu farklıdır. Mavi Kart tam tersidir. Kart yalnız üçüncü ülke vatandaşları içindir. AB, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre vatandaşları Bulgaristan'da çalışmak için zaten izne ihtiyaç duymaz — onlar serbest dolaşım hakkıyla çalışır ve yalnız ikamet kaydı yaptırır; onlara Mavi Kart verilmez, çünkü verilecek bir şey yoktur. Yani Türkiye, Ukrayna, Rusya ya da başka bir üçüncü ülke vatandaşıysanız bu yazı doğrudan sizin içindir.

Mavi Kart neyin yerine geçer, neyin yerine geçmez

Bulgaristan'da bir yabancının çalışması için birden fazla yol vardır: ulusal çalışma izni ve tek izin usulü, mevsimlik çalışma, şirket içi transfer, serbest meslek ve Mavi Kart. Bunlar birbirinin alternatifidir, birbirinin aşaması değildir. Mavi Kart'ın ayırt edici yanı, AB hukukundan doğması ve bu yüzden kartın Bulgaristan dışında da bir anlamı olmasıdır — ulusal izin ise verildiği ülkenin sınırında biter.

Üç temel şart

1. 1

   Yüksek mesleki nitelik

   Direktif, işin gerektirdiği yeterliliğin yükseköğrenim diplomasıyla belgelenmesini arar; öğrenim süresi en az üç yıl olmalıdır. Direktif ayrıca belirli hâllerde, diplomaya denk sayılan ileri düzey mesleki beceri ve deneyimin kabul edilmesine imkân tanır — bu esneklik özellikle bilgi teknolojileri alanında önemlidir. Hangi belgenin kabul edildiği ulusal düzeyde belirlenir.
2. 2

   Geçerli bir iş sözleşmesi ya da bağlayıcı iş teklifi

   Sözleşme yüksek nitelikli istihdam için olmalı ve direktifin öngördüğü asgari süreyi karşılamalıdır; bu asgari süre en az altı aydır. Yani „iş bulursam hallederim“ mantığıyla başvuru yapılmaz: kart, somut bir işveren ve somut bir sözleşme üzerine kurulur.
3. 3

   Maaşın ulusal eşiği aşması

   Brüt yıllık maaş, ülkenin belirlediği eşiğin altında kalamaz. Eşiğin nasıl hesaplandığı bir sonraki bölümde ayrıntılı anlatılıyor; bu, başvuruların en sık takıldığı noktadır.
4. 4

   Meslek düzenlenmişse yeterliliğin tanınması

   Hekimlik, hemşirelik, mimarlık gibi düzenlenmiş bir meslekte çalışacaksanız Mavi Kart tek başına yetmez; o mesleği icra etme yeterliliğinin ayrıca tanınması gerekir. Bu ayrı bir süreçtir ve zaman alır.
5. 5

   Sağlık sigortası ve genel giriş şartları

   Diğer oturum yollarında olduğu gibi geçerli seyahat belgesi, sigorta ve kamu düzeni değerlendirmesi burada da vardır.

Maaş eşiği: tutarı değil, mekanizmayı öğrenin

Bu yazının en sık aranan ama en yanıltıcı rakamı maaş eşiğidir. Direktif eşiğin TUTARINI belirlemez; eşiğin nasıl belirleneceğini belirler. Kural şudur: her üye devlet kendi eşiğini, ülkedeki ortalama brüt yıllık maaşın en az 1,0 katı, en çok 1,6 katı aralığında saptar ve bunu ulusal uygulamaya göre sosyal taraflara danışarak yapar. Yani eşik ülkeden ülkeye farklıdır ve her ülkede ortalama maaş değiştikçe kendiliğinden değişir.

Bulgaristan bu aralığın orta üstünde bir çarpan uygular: yetkili kurumların yayımladığı bilgiye göre brüt maaş, ülkedeki ortalama brüt maaşın en az 1,5 katı olmalıdır (İstihdam Ajansı ve Avrupa Komisyonu göç portalı, alınma tarihi 23 Ağustos 2026). Bu yazı bilinçli olarak bir TUTAR yazmıyor: ortalama maaş her yıl güncellenir, dolayısıyla eşik de her yıl değişir ve bugün doğru olan rakam gelecek yıl yanıltıcı olur. Doğru refleks çarpanı bilmek, tutarı ise başvuru anında resmî kaynaktan okumaktır.

Süreç: kim neye karar veriyor

Bulgaristan'da Mavi Kart iki kurumun ortak işidir ve bu ayrımı bilmek dosyanın nerede beklediğini anlamanızı sağlar. İşgücü piyasasına erişim tarafında karar İstihdam Ajansı'ndadır: ajansın icra direktörü, yüksek nitelikli istihdam için yazılı olumlu görüş verir. Oturum ve kart tarafında karar İçişleri Bakanlığı'na bağlı Göç Müdürlüğü'ndedir. Ülkeye giriş için önce uzun süreli D tipi vize alınması gerekir; kart ülke içinde düzenlenir.

Bulgaristan'ın önemli bir tercihi daha vardır: Mavi Kart başvurularında işgücü piyasası testi uygulanmaz (Avrupa Komisyonu göç portalı, alınma tarihi 23 Ağustos 2026). İşgücü piyasası testi, işverenin önce yerel adaylar arasında ilan verip aday bulamadığını kanıtlaması usulüdür; ulusal izin yollarında sıkça karşılaşılır ve süreci uzatır. Mavi Kart'ta bu adımın olmaması, nitelikli işe alımda kartın en somut pratik avantajlarından biridir. Komisyon'un aynı sayfası Bulgaristan için azami işlem süresini üç ay olarak veriyor; bu bir üst sınırdır, tipik süre değil.

Kartın asıl değeri: AB içi hareketlilik

Mavi Kart'ı ulusal izinden ayıran şey ilk gün değil, ikinci yıldır. Direktif, kart sahibine belirli koşullarda başka bir üye devlette iş amaçlı kısa süreli faaliyet ve daha uzun süreli taşınma imkânı tanır; ikinci üye devlette yeniden en baştan başlamak yerine direktifin öngördüğü daha hafif usul işler. Bu, kariyeri tek ülkeye kilitlemeyen bir statü demektir — Bulgaristan'da başlayıp Almanya ya da Hollanda'da devam etmeyi düşünen biri için kartın ulusal izne göre gerçek üstünlüğü budur.

İkinci uzun vadeli üstünlük uzun dönem ikamet statüsündedir. Direktif, Mavi Kart sahiplerinin farklı üye devletlerde geçirdikleri sürelerin belirli koşullarda birleştirilerek AB uzun dönem ikamet statüsüne sayılmasına imkân tanır. Ulusal izinle çalışan biri ülke değiştirdiğinde sayacı sıfırlar; Mavi Kart sahibi, koşulları sağladığı ölçüde sayacı taşır. Ayrıntılar ulusal aktarıma bağlıdır ve her iki ülkenin kurumundan doğrulanmalıdır.

Aile: kart bir kişiye değil, bir haneye bakar

Direktif, Mavi Kart sahibinin aile üyeleri için genel aile birleşimi kurallarına göre daha elverişli bir çerçeve öngörür. Uygulamada bu, ailenin daha erken gelebilmesi ve aile üyelerinin işgücü piyasasına erişiminin kolaylaşması anlamına gelir. Ancak „daha elverişli“ demek „otomatik“ demek değildir: başvuru yine yapılır, belgeler yine istenir ve ulusal usul yine işler. Ailenin gelişini kart onaylanmadan planlamayın.

Kartı riske atan durumlar

• •İşin bitmesi. Direktif, işsiz kalınan bir dönem için kartın hemen iptal edilmemesini öngörür ve bu süre boyunca yeni iş aranabilir; sürenin uzunluğu ve bildirim yükümlülüğü ulusal düzenlemede yer alır. Kritik olan İŞSİZLİĞİ BİLDİRMEKTİR — sessiz kalmak, kartı korumanın değil kaybetmenin yoludur.
• •İşveren değiştirmek. İlk dönemde işveren değişikliği çoğu zaman izne ya da bildirime bağlıdır. Yeni işe başlamadan önce hangi bildirimin gerektiğini kuruma sorun.
• •Maaşın eşiğin altına düşmesi. Kart, eşiği karşılayan bir maaş üzerine kuruludur. Çalışma süresinin azaltılması ya da maaşın düşürülmesi kartın şartını ortadan kaldırabilir.
• •Nitelik dışı işe geçmek. Kart yüksek nitelikli istihdama bağlıdır; nitelik gerektirmeyen bir işe geçiş kartın dayanağını kaldırır.
• •Uzun süre ülke dışında kalmak. Oturum statüleri fiilî varlık bekler; uzun devamsızlıkların statüye etkisini önceden öğrenin.

Başvurudan önce kendinize sorun

1. 1

   Ben gerçekten üçüncü ülke vatandaşı mıyım

   İkinci bir AB vatandaşlığınız varsa Mavi Kart'a ihtiyacınız yoktur ve başvurunuz reddedilir. Bu basit görünür ama çifte vatandaşlık ihtimali sık atlanır.
2. 2

   Diplomam bu iş için sayılıyor mu

   Yükseköğrenim süresi ve alanı önemlidir. Diploma yurt dışından ise tanınma gerekebilir; bunu iş görüşmesi aşamasında gündeme getirin, teklif geldikten sonra değil.
3. 3

   Teklif edilen brüt maaş güncel eşiği aşıyor mu

   Çarpanı bilerek işverenle konuşun. Eşiği kıl payı geçen bir teklif, maaş politikası değiştiğinde kartı riske atar.
4. 4

   Mesleğim Bulgaristan'da düzenlenmiş mi

   Düzenlenmişse mesleki tanıma süreci kartla paralel yürümeli, arkasından değil.
5. 5

   İşveren süreci biliyor mu

   Başvurunun bir ayağı işverendedir. Daha önce bu yolu kullanmamış bir işveren, süreci gecikmenin ana kaynağına dönüştürebilir.

Sık sorulanlar

İlgili konular