Bulgaristan'da engelli hakları ve destekler
Bulgaristan'da engelli kişilerin hakları Engelli Kişiler Kanunu (Закон за хората с увреждания, ЗХУ) ile düzenlenir. Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı'nın (МТСП) sayfasına göre destekler, kişinin bulunduğu adresteki Sosyal Yardım Müdürlüğü'nde yapılan bireysel ihtiyaç değerlendirmesine dayanır.
Sağlık · Son gözden geçirme: 2026-10-08
Bu bir hukuki veya mali tavsiye değildir
Bireysel ihtiyaç değerlendirmesi
Engelli kişinin işlevsel zorlukları ve engelleri değerlendirilir; değerlendirmeyi, kişinin mevcut adresindeki Sosyal Yardım Ajansı'na (АСП) bağlı 'Sosyal Yardım' (Социално подпомагане) müdürlüğü hazırlar. Kişi, yasal temsilcisi, vasisi veya yetkili kıldığı biri başvurabilir. Başvuruya talep-beyan formu, öz değerlendirme formu ve tıbbi belgeler ya da ТЕЛК/НЕЛК tıbbi uzman kurulu kararı eklenir. Sayfaya göre değerlendirme, belgelerin verildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar hazırlanır.
Aylık mali destek
Sayfaya göre aylık mali destek, engelin yarattığı masrafları karşılamak içindir ve yoksulluk sınırının yüzdesi olarak belirlenir. 18 yaşından büyük, kalıcı engeli olanlar için oranlar şöyledir:
| Engel derecesi | Oran |
|---|---|
| Yüzde 50 ila 70,99 | Yoksulluk sınırının yüzde 7'si |
| Yüzde 71 ila 90 | Yoksulluk sınırının yüzde 15'i |
| Yüzde 90 üzeri | Yoksulluk sınırının yüzde 25'i |
| Yüzde 90 üzeri, belirlenmiş yabancı yardım ihtiyacı olup genel hastalık veya iş kazası/meslek hastalığı nedeniyle maluliyet aylığı alanlar | Yoksulluk sınırının yüzde 30'u |
| Yüzde 90 üzeri, belirlenmiş yabancı yardım ihtiyacı olup sosyal maluliyet aylığı alanlar | Yoksulluk sınırının yüzde 57'si |
Yoksulluk sınırı her yıl indekslenir; güncel euro tutarını Sosyal Yardım Müdürlüğü'nden öğrenin. 18-20 yaş arası kalıcı engelliler, Aile Yardımları Kanunu'nda çocuklar için öngörülen aylık yardımı almıyorlarsa destekten yararlanır.
Hedefli yardımlar, yardımcı araçlar ve kişisel yardım
- Hedefli yardımlar, bireysel değerlendirmenin sonuçlarına göre Sosyal Yardım Müdürlüğü tarafından verilir: kişisel motorlu taşıt satın alma, konut düzenlemesi, kür ve rehabilitasyon ve belediye konutu kirası. Her biri ek koşullara bağlıdır (örneğin gelir sınırı veya engel derecesi).
- Yardımcı araçlar, aygıtlar ve tıbbi ürünler zorunlu sağlık sigortasının kapsamı dışında; ЛКК, ТЕЛК veya НЕЛК tıbbi belgesine göre ve НЗОК şartnamesiyle belirlenir. Başvuru bölge sağlık sigorta kasası (РЗОК) aracılığıyla НЗОК'a yapılır.
- Kişisel yardım Kişisel Yardım Kanunu (Закон за личната помощ) ile düzenlenir. Başvuru, bireysel değerlendirme ve ЗХУ'ya göre verilen yönlendirme belgesiyle, kişinin adresindeki belediyenin belediye başkanına yapılır; saat sayısı değerlendirmede belirlenir.
- Yıllık elektronik vinyet muafiyeti: yüzde 50 ve üzeri engeli olanlar ve engelli çocuk yetiştiren aileler, kendilerinin ya da eşlerinin ortak mülkiyetindeki, motor hacmi 2000 cm³ ve gücü 117,64 kW'a kadar bir binek araç için karayolu vinyet ücretinden muaftır; başvuru Sosyal Yardım Müdürlüğü'ne bir beyannameyle yapılır.
Çalışma hayatı
ЗХУ madde 38'e göre 50-99 çalışanı olan işverenler kalıcı engeli olan bir kişiyi, 100 ve üzeri çalışanı olanlar ortalama kadrolarının yüzde ikisini istihdam etmek zorundadır. Kotayı doldurmayan, alternatif tedbir uygulamayan ve gerekçesi bulunmayan işveren, asgari ücretin yüzde 30'u tutarında aylık tazminat payı öder.
Bu sayfa hukuki tavsiye değildir
Sık sorulanlar
Engelli desteği için nereye başvurulur?
Sayfaya göre kişinin mevcut adresindeki Sosyal Yardım Ajansı'na bağlı 'Sosyal Yardım' müdürlüğüne; bireysel ihtiyaç değerlendirmesi orada hazırlanır.
Aylık mali destek ne kadar?
Tutar sabit değil; engel derecesine göre yoksulluk sınırının yüzde 7, 15, 25, 30 veya 57'sidir. Güncel euro tutarı için Sosyal Yardım Müdürlüğü'ne sorun.
Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır. Mevzuat değişebilir — bağlantıları açıp güncel durumu doğrulayın.
- Министерство на труда и социалната политика — Често задавани въпроси (хора с увреждания) — https://www.mlsp.government.bg/chesto-zadavani-vprosi-1 · 2026-10-08
- Министерство на труда и социалната политика — Нормативни актове за хора с увреждания — https://www.mlsp.government.bg/normativni-aktove-1 · 2026-10-08
İlgili konular
Bulgaristan sağlık sistemi nasıl işler
Zorunlu sağlık sigortası, aile hekimi seçimi, sevk zinciri ve AB kartının rolü — Bulgaristan'daki sağlık sistemini kurumlarıyla anlatan rehber.
Bulgaristan'da hastalık izni: kim öder, ne kadar öder
Bulgaristan'da rapor aldığınızda ilk günleri işveren, sonrasını НОИ öder. Şartlar, oranlar, belgeler ve paranın yatma süresi — resmî kaynağa bağlı.
Bulgaristan'da sağlık sigortası hakları kesilirse
Prim ödemesinde 3 ay/36 ay kuralı, sigortasız kişinin ödemesi gereken masraflar, katkı payı ve sigorta durumunu НАП ve НЗОК üzerinden sorgulama.
AB sosyal güvenlik koordinasyonu nasıl işler
AB'de sosyal güvenlik sistemleri birleştirilmez, koordine edilir: tek ülkenin mevzuatı, eşit muamele, sürelerin birleştirilmesi, ödeneklerin ihracı ve A1, S1, U1 gibi formlar.
Sorunuz mu var?
Bulgaristan'a yerleşme sürecinde takıldığınız noktayı yazın, yönlendirelim.
Ücretsiz ön görüşme talep edin