Bulgaristan'da acil servis nasıl kullanılır

Sağlık · Son gözden geçirme: 2026-08-23

Önce ayrım: acil mi, acele mi, sıradan mı

Sistemi yanlış kapıdan kullanmak, hem sizi bekletir hem gerçekten acil olan birinin sırasını alır. Türkiye'deki alışkanlıkla „her şey için acile gitmek“ Bulgaristan'da işe yaramaz: acil servis, hayatı ya da organ işlevini tehdit eden durumlar için tasarlanmıştır ve triaj bu mantıkla işler.

112 çağrısı: ne söylenir, hangi sırayla

112 hizmeti gün boyu ve ücretsizdir. Gerçek bir olay için çağrı geldiğinde operatör elektronik bir kart doldurur ve olay derhâl ilgili acil müdahale servisine — bu arada acil tıbbi yardıma — yönlendirilir. Yani sizin işiniz operatörün kartını hızlı ve doğru doldurabilmesini sağlamaktır. Panik hâlinde insanlar önce duygularını anlatır; operatörün ihtiyacı olan ise sırasıyla şudur:

1. 1

   Nerede — önce adres

   Şehir, semt, cadde, bina numarası, blok, giriş, kat, daire. Kırsalda ya da yolda iseniz en yakın belirgin işaret, kilometre tabelası ya da telefonunuzun gösterdiği konum. Adres, çağrının en kritik bilgisidir: adres olmadan hiçbir bilgi işe yaramaz.
2. 2

   Ne oldu — tek cümlede

   „Elli yaşında erkek, göğüs ağrısı, terliyor, yirmi dakikadır sürüyor.“ Hikâye değil, tablo verin.
3. 3

   Kaç kişi ve yaşları

   Kaza ise yaralı sayısı; ekip sayısı buna göre belirlenir.
4. 4

   Bilinç ve nefes

   Kişi uyanık mı, size cevap veriyor mu, nefes alıyor mu? Operatör gerekirse telefonda size ilk yardım tarifi verir; hattı kapatmayın.
5. 5

   Bilinen hastalık, ilaç, alerji, hamilelik

   Şeker, kalp, kan sulandırıcı kullanımı, alerji ve hamilelik ekip için doğrudan tedavi bilgisidir.
6. 6

   Geri dönüş numarası

   Ekip yolda sizi arayabilir. Telefonu meşgul etmeyin ve sesli mesaja düşürmeyin.
7. 7

   Kapıyı kim açacak

   Apartman girişinde bekleyecek birini görevlendirin, ışığı yakın, köpeği bağlayın, asansör küçükse söyleyin. Ekibin kapıda kaybettiği dakika, hastanın dakikasıdır.

Kim geliyor: acil tıbbi yardım merkezleri

Acil tıbbi yardım merkezleri (Центрове за спешна медицинска помощ, ЦСМП) Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık kuruluşlarıdır; buradaki tıp uzmanları ve diğer personel, hastalanan ve yaralanan kişilere evde, olay yerinde ve hastaneye nakil sırasında acil tıbbi yardım verir. Yani ambulans yalnız bir taşıma aracı değil, yolda tedaviye başlayan bir birimdir. Ekip sizi en yakın hastaneye değil, DURUMUNUZA UYGUN hastaneye götürür; bu yüzden „ben şu hastaneye gitmek istiyorum“ talebi her zaman karşılanamaz ve bunun tıbbi bir gerekçesi vardır.

Hastanenin acil servisinde ne olur

Hastanenin acil servisinde sıra geliş sırasına göre değil, aciliyet sırasına göre işler. Sizden sonra gelen birinin önce alınması bir haksızlık değil, triyajın çalıştığının işaretidir. Bekleme sırasında durumunuz kötüleşirse bunu MUTLAKA söyleyin — sessiz beklemek, sistemin sizi hâlâ ilk değerlendirdiği kategoride tutmasına yol açar.

• •Kayıt: kimlik belgesi ve varsa kimlik numaranız (ЕГН/ЛНЧ) istenir. Belgeniz yanınızda değilse tedavi bu yüzden durmaz, ama kayıt sonradan tamamlanır.
• •Değerlendirme: hekim muayenesi, gerekiyorsa tetkik ve görüntüleme.
• •Karar: taburcu, gözlem, yatış ya da başka bir kuruma sevk.
• •Belge: ayrılırken mutlaka yazılı bir belge alın. Neyin bulunduğu, ne yapıldığı, hangi ilacın verildiği ve bundan sonra ne yapmanız gerektiği yazılı olmalıdır.
• •İlaç: taburcu edilirken verilen reçetenin elektronik olup olmadığını sorun ve nasıl karşılatacağınızı öğrenin.
• •Kontrol: „bir şey olursa gelin“ yeterli değildir. Hangi belirtide, ne kadar süre içinde, nereye geleceğinizi sorun.

Sigortasızsanız

Acil durumda tıbbi yardım sigortasız kişilere de verilir; bu bir lütuf değil, kanunî bir düzendir. Ama iki şeyi karıştırmayın: acil müdahalenin verilmesi ayrı, sonrasındaki tedavinin nasıl finanse edileceği ayrı bir konudur. Acil durum sona erip planlı tedavi aşamasına geçildiğinde, sigortasız kişi masrafı kendi karşılar. Pratik sonucu şudur: acil serviste tedaviyi reddetmeleri beklenmez, ama yatış ve sonraki tedavi için sigorta durumunuz konuşulur.

Bu yüzden sigortasız kalmak, sağlıklı olduğunuz dönemde ucuz görünen ama hastalandığınız gün çok pahalıya patlayan bir tercihtir. Prim durumunuzu bugün kontrol edin: [zorunlu sağlık sigortası](/bilgi/bulgaristan-zorunlu-saglik-sigortasi-nzok) ve [sağlık sigortası kesintisi](/bilgi/bulgaristan-saglik-sigortasi-kesintisi) yazıları hem nasıl bakılacağını hem nasıl düzeltileceğini anlatır.

Turist, AB kartlı ya da geçici korumalı iseniz

Başka bir AB ülkesinde sigortalı olarak Bulgaristan'da geçici bulunuyorsanız, Avrupa Sağlık Sigortası Kartı size kalışınız süresince TIBBEN GEREKLİ bakımı, o ülkenin sigortalılarıyla aynı koşullarda sağlar. Bu kart bir seyahat sigortası değildir ve planlı tedaviyi kapsamaz. Kartı kabul eden kurumlar, kamu sistemiyle sözleşmeli olanlardır; özel bir klinik kartı kabul etmek zorunda değildir ve size doğrudan fatura çıkarabilir. Ayrıntı için [Avrupa sağlık kartı kullanımı](/bilgi/bulgaristan-ehic-karti-kullanimi) yazısına bakın.

Türkiye'den gelen ve Bulgaristan'da sigortalı olmayan ziyaretçiler için doğru araç seyahat sağlık sigortasıdır. Poliçenin acil durumu, ambulansı ve gerekirse ülkeye geri nakli kapsayıp kapsamadığını yola çıkmadan kontrol edin; en çok tartışma çıkan kalem, poliçenin sigortacıya BİLDİRİM süresi ve önceden onay şartıdır.

Çocuk, hamile ve yaşlı için üç ek not

• •Çocuk: bebeklerde ateşin kendisi kadar davranış önemlidir — beslenmiyorsa, uyandırılamıyorsa, deride kaybolmayan döküntü varsa, nefesi hızlanmışsa beklemeyin. Çocuğun aşı kartı ve kilo bilgisi ekip için değerlidir.
• •Hamilelik: kanama, düzenli kasılmalar, su gelmesi, şiddetli baş ağrısı ve görme bozukluğu, bebek hareketlerinin azalması — bunlar beklenmeyecek durumlardır. Gebelik takip kartınızı yanınıza alın; hangi hastanede doğum yapmayı planladığınızı söyleyin.
• •Yaşlı ve kronik hasta: ilaç listesi hayat kurtarır. Kan sulandırıcı kullanan bir hastada bu bilgi tedavinin tamamını değiştirir. Buzdolabına asılı bir ilaç listesi, en ucuz tıbbi cihazdır.

Sonrası: belge, itiraz, takip

Acil bir olaydan sonra elinizde kalması gereken üç şey vardır: yapılan işlemleri gösteren yazılı belge, ödediyseniz ödeme belgesi ve bir sonraki adımın tarifi. Bir tazminat talebi, bir sigorta başvurusu ya da bir şikâyet ancak bu üçüyle yürür. Tedavi sürecinden şikâyetçiyseniz kurum içi şikâyet yolunu kullanın ve yazılı verin; sonuç alamazsanız tıbbi denetim yolu açıktır. Sigorta ödemesiyle ilgili bir anlaşmazlıksa yol farklıdır ve o, [özel sağlık sigortası](/bilgi/bulgaristan-ozel-saglik-sigortasi) yazısındadır.

Sık sorulanlar

İlgili konular